Μελέτες Χρηματοδοτηθήσες από ΕΣΠΑ

sg-mindev-banner

new-espa-logo

 

equi fund

Ομιλία του Υπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού Γιώργου Σταθάκη στο συνέδριο «Ενεργειακή μετάβαση στην Ελλάδα και τη Γερμανία – Προοπτικές έως το 2020 κι έπειτα

Αξιότιμοι φίλοι,

Με μεγάλη χαρά βρίσκομαι σήμερα εδώ. Η Ελλάδα είναι μια ευαίσθητη χώρα από περιβαλλοντική άποψη γι’ αυτό και το θέμα του σημερινού συνεδρίου βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων και των αναζητήσεών μας.

Να υπενθυμίσω ότι εργαζόμαστε πάνω στην ιδέα ότι γυρίζουμε σελίδα, ότι μπορούμε να κοιτάμε πίσω μας όλα τα θέματα που αφορούν τη σταθεροποίηση της οικονομίας -μέσω της εφαρμογής του προγράμματος όπως έχει γίνει μέχρι σήμερα και ολοκληρώθηκε με την πρώτη αξιολόγηση- και μπορούμε να συζητάμε τα θέματα της ανάπτυξης με πολύ πιο αισιόδοξο τρόπο, προσβλέποντας σε μια ουσιαστική μεταστροφή της ελληνικής οικονομίας ήδη από το τρέχον έτος, αλλά κυρίως στην αναζήτηση μιας βιώσιμης αναπτυξιακής στρατηγικής εξόδου από την κρίση.

Η παρούσα κυβέρνηση, σε σχέση με τη στρατηγική της ανάπτυξης, επιχειρεί να κάνει και τα δύο πράγματα που μπορεί να κάνει το κράτος: το πρώτο είναι να διαμορφώσει ένα ισχυρό θεσμικό πλαίσιο το οποίο διευκολύνει τις επενδύσεις -ταυτόχρονα έχει διαμορφώσει το στρατηγικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα προωθούνται οι επενδύσεις αυτές- και το δεύτερο είναι να διασφαλίσει τους μέγιστους δυνατούς διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους, οι οποίοι μπορούν να προέρχονται από διάφορες πηγές που θα στηρίξουν τις επενδύσεις αυτές.

Στο πλαίσιο αυτό εμείς ως Υπουργείο προχωρούμε σε διάφορες νομοθετικές πρωτοβουλίες προσπαθώντας κομμάτι κομμάτι να διαθέτουμε το σύνολο των διαθέσιμων θεσμικών ρυθμίσεων και χρηματοδοτικών εργαλείων προς την ιδιωτική οικονομία.

Να υπενθυμίσω την πρόσφατη ψήφιση του Αναπτυξιακού Νόμου, την απλοποίηση των αδειοδοτήσεων –μια μεγάλης σημασίας μεταρρύθμιση–, την αλλαγή του συστήματος των δημοσίων προμηθειών, επίσης μια πολύ μεγάλη μεταρρύθμιση η οποία θα ανοίξει τον χώρο των δημοσίων συμβάσεων σε όλους τους τομείς, αγαθά, υπηρεσίες και έργα, με πολύ πιο διάφανες διαδικασίες και κυρίως θα δώσει πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στις δημόσιες προμήθειες, την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου για τις ιδιωτικές και τις στρατηγικές επενδύσεις και μια σειρά από άλλες πρωτοβουλίες που συγκλίνουν προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση.

Επιτρέψτε μου να επιστρέψω στον Αναπτυξιακό Νόμο, ο οποίος υπενθυμίζω, είναι προσανατολισμένος στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και αυτό αποτυπώνεται εν πολλοίς και στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει και τον ενεργειακό κλάδο. Υπενθυμίζω ότι οι προηγούμενοι αναπτυξιακοί νόμοι είχαν απορροφήσει τη μεγάλη πλειοψηφία των χρημάτων τους σε μεγάλες τουριστικές επενδύσεις και σε μεγάλες ενεργειακές επενδύσεις, μεγάλα αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα.

Σήμερα οι σχεδιασμοί που έχει κάνει προφανώς το Υπουργείο Ενέργειας, καθώς και οι δικοί μας σχεδιασμοί, μετατοπίζουν αυτό το κομμάτι προς άλλες κατευθύνσεις. Δηλαδή, τα συγκεκριμένα έργα εντάσσονται στο πλαίσιο των στρατηγικών επενδύσεων.

Ο Αναπτυξιακός Νόμος σηματοδοτεί μια στροφή προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στον ενεργειακό κλάδο. Ενισχύει μικρά υδροηλεκτρικά έργα εγκατεστημένης ισχύος μέχρι 15MW, μονάδες συμπαραγωγής ενέργειας υψηλής απόδοσης από ΑΠΕ, παραγωγή αειφόρων βιοκαυσίμων, Υβριδικούς σταθμούς ΑΠΕ στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά με εγγυημένη ισχύ μέχρι 5 MW, ενεργειακά αποδοτικά συστήματα τηλεθέρμανσης-τηλεψύξης, παραγωγή θερμότητας-ψύξης από ΑΠΕ.

Με αυτά τα δεδομένα δείχνει τη δυναμική με την οποία προσπαθεί να στηρίξει ο Νόμος σε σχέση με αυτού του τύπου τις δραστηριότητες.

Πέραν τούτων, γενικά οι επενδύσεις με στοιχεία ενεργειακής απόδοσης και με αυτό-παραγωγή ενέργειας αποτελούν προτεραιότητές μας.

Συμπληρωματικά με όλα αυτά, οι χρηματοδοτήσεις προφανώς προέρχονται από πολύ σημαντικούς χρηματοδοτικούς φορείς: τα μεγάλα ενεργειακά έργα έχουν πρόσβαση πλέον σε χρηματοδοτήσεις από τις μεγάλες αναπτυξιακές τράπεζες που δραστηριοποιούνται ευθέως πλέον στην Ελλάδα και ταυτόχρονα φυσικά υπάρχουν διευκολύνσεις στη χρηματοδότηση που θα προκύψουν από την καλύτερη διαχείριση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων μέσα από την επικείμενη αναβάθμιση του ΕΤΕΑΝ σε Αναπτυξιακό Ταμείο.

Επί πλέον, εξετάζουμε και τη δυνατότητα να αναπτύξουμε adhoc επενδυτικές πλατφόρμες για συγκεκριμένα σχέδια, όπως αυτό της ενεργειακής αναβάθμισης δημοσίων κτιρίων αλλά και κατοικιών. Πλατφόρμες που μπορούν να συνδυάσουν διαφόρων μορφών συμμετοχές όπως αυτές που προανέφερα, πόρους δηλαδή από διαρθρωτικά ταμεία και άλλες πηγές, καθώς και ιδιωτικά κεφάλαια.

Υπενθυμίζω τέλος ότι, από τα 42 έργα που η κυβέρνηση έχει προεπιλέξει για προετοιμασία υποβολής και ενεργοποίησης πόρων από το «JunckerPlan», υπάρχουν σημαντικά ενεργειακά έργα, είτε παραγωγικά είτε έργα δικτύωσης/διασυνδεσιμότητας, με προεξέχον φυσικά το έργο της διασύνδεσης της Κρήτης.

Σας σκιαγράφησα πολύ συνοπτικά το ισχυρό επενδυτικό δυναμικό που η Ελλάδα παρουσιάζει στον τομέα της ενέργειας, καθώς και τα χρηματοδοτικά εργαλεία που μπορούν να στηρίξουν βιώσιμα επενδυτικά σχέδια. Η απόφασή μας είναι πολύ σαφής: θέλουμε να διαμορφώσουμε σταθερότερες, μακροχρόνιες δομές μέσα από βαθιές μεταρρυθμίσεις, οι οποίες θα διαμορφώσουν ένα άλλο κλίμα στις επιλογές και στην ενεργοποίηση των ιδιωτών επενδυτών. Με βάση αυτές τις αρχές, καλούμε την επενδυτική κοινότητα να ανταποκριθεί στις ευκαιρίες που διανοίγονται, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ευρύτερη περιοχή όπου η Ελλάδα παίζει έναν ιδιαίτερο στρατηγικό ρόλο ως ενεργειακός κόμβος καθώς και στην κοινή εμπειρία σε διμερές επίπεδο, όπως πολύ χαρακτηριστικά αναφέρθηκε το παράδειγμα των ελληνογερμανικών συνεργιών.

Σε μία περίοδο που, το ευρωπαϊκό οικοδόμημα δοκιμάζεται από πρωτόγνωρους τριγμούς, το κοινό μας εγχείρημα έχει ζωτική ανάγκη περισσότερο από ποτέ από μια γενναία στροφή σε πολιτικές ενίσχυσης της συνοχής και της σύγκλισης, σε μια στροφή προς τη βιώσιμη ανάπτυξη με σεβασμό για το περιβάλλον. Διμερείς συνεργασίες σαν την σημερινή έχουν πολλά να συνεισφέρουν προς αυτή την κατεύθυνση. Γι αυτό δεσμευόμαστε να τις διευρύνουμε και εμβαθύνουμε στο μέγιστο δυνατό βαθμό, επ’ ωφελεία των δύο λαών μας αλλά και του συνόλου της Ευρώπης.

Σας ευχαριστώ.

 

Ομιλία Υφυπουργού Α. Χαρίτση στους ξένους ανταποκριτές

Τι συνέβη στο παρελθόν

Τον Ιανουάριο 2015 παραλάβαμε μια κατάσταση άκρως προβληματική

  • Το κορυφαίο ζήτημα της διευθέτησης του δημοσίου χρέους δεν έμπαινε καν στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης.
    • Συνολικά ο αναπτυξιακός σχεδιασμός των προηγούμενων κυβερνήσεων πατούσε σε ασταθή μακροοικονομική βάση και αποδείχθηκε τελείως αναποτελεσματικός. Βάση του ήταν η στρατηγική της εσωτερικής υποτίμησης. Η δραματική επιδείνωση της οικονομίας την προηγούμενη 5ετία εκπορεύεται από αυτές τις επιλογές: απώλεια του 25% του ΑΕΠ και εκτίναξη της ανεργίας στο 30%.

Η πολιτική της λιτότητας απέτυχε παταγωδώς!

Νέο αναπτυξιακό σχέδιο

Εμείς από τη μεριά μας κινούμαστε στον αντίποδα αυτής της πολιτικής

  • Θεωρούμε αναγκαιότητα να επαναδιαπραγματευτούμε το θέμα του χρέους.
  • Το ευρύτερο αναπτυξιακό σχέδιο στοχεύει στη μετεξέλιξη του παραγωγικού υποδείγματος της οικονομίας, στην κατεύθυνση δραστηριοτήτων υψηλής προστιθέμενης αξίας και στα νέα καινοτομικά παραγωγικά συστήματα.

Στόχος: Η παραγωγή τελικού προϊόντος ανταγωνιστικού στις διεθνείς αγορές ως προς την τιμή αλλά κυρίως ως προς την ποιότητα

  • Απαιτούνται επίπονη προσπάθεια, εύρωστοι αναπτυξιακοί θεσμοί, δημοσιονομική κυριαρχία, σταθεροποιημένο πιστωτικό σύστημα και ένας μηχανισμός μετάβασης προς το νέο υπόδειγμα.
  • Απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των νέων αναπτυξιακών στόχων είναι να σταματήσει η πίεση για νέα σκληρότερα μέτρα που περιορίζουν τη δυναμική της οικονομίας.

Το νέο ΕΣΠΑ

Το νέο ΕΣΠΑ έχει κομβικό ρόλο ως:                      χρηματοδοτικός βραχίονας

  • οργανωτικό πλαίσιο
  • σύστημα ελέγχου και επίτευξης της στοχοθεσίας
  • Με δεδομένη την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών επιδιώκουμε την κινητοποίηση μιας υγιούς πιστωτικής επέκτασης που θα συμπαρασύρει και ιδιωτικούς και δημόσιους πόρους προς μια νέα γενιά επενδύσεων σε:

α) δυναμικές επιχειρήσεις με εξωστρεφή χαρακτηριστικά

β) στη νεοφυή – καινοτομική επιχειρηματικότητα

γ) στη νέα μορφή επιχειρηματικότητας στο τομέα της κοινωνικής οικονομίας

  • Απόλυτη προτεραιότητα αποτελεί η ανάσχεση της τάσης φυγής στο εξωτερικό του πλέον δυναμικού τμήματος της οικονομίας – των νέων επιστημόνων.
    • Προτεραιότητα δίνουμε, επίσης, στην οικολογική διάσταση του σχεδιασμού.
  • Η πραγματικότητα που διαμόρφωσε η κρίση επιβάλλει μέρος του σχεδιασμού να εστιάσει στην αντιμετώπιση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.
  • Σε επίπεδο τομέων εστιάζουμε 8 βασικοί άξονες για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου και την στρατηγική «έξυπνης εξειδίκευσης»:

1. Αγρο-διατροφή

2. Βιοεπιστήμες, Υγεία - Φάρμακα,

3. Τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών

4. Ενέργεια

5. Περιβάλλον και βιώσιμη ανάπτυξη

6. Μεταφορές

7. Υλικά – κατασκευές

8. Τουρισμός – Πολιτισμός - Δημιουργικές Βιομηχανίες

  • Μια πρώτη «γεύση» της νέας λογικής προκύπτει από 4 δράσεις που θα παρουσιάσει τις επόμενες ημέρες το ΕΠΑνΕΚ με προϋπολογισμό 350 εκατ. ευρώ.
  • Ο σχεδιασμός των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ από τις προηγούμενες κυβερνήσεις ήταν ελλιπής και συχνά βασιζόταν όχι σε οικονομικά ή κοινωνικά κριτήρια αλλά στην εξυπηρέτηση πελατειακών σχέσεων.

Το θέμα της απόλυτης διαφάνειας και της ανοικτής πρόσβασης όλων στα προγράμματα ΕΣΠΑ είναι εξίσου σημαντικό με το σταθερό οικονομικό περιβάλλον και το νέο αναπτυξιακό όραμα. Ενισχύουμε τη διαφάνεια με:

  • έγκαιρη ενημέρωση και προετοιμασία των δικαιούχων
  • η απλοποίηση των διαδικασιών
  • ελαχιστοποίηση της γραφειοκρατίας
  • μεγιστοποίηση της αξιοκρατίας στις διαδικασίες υποβολής προτάσεων και αξιολόγησης επενδυτικών σχεδίων

Τραπεζικό σύστημα – ιδιωτικός τομέας

Ο αναπτυξιακός μας σχεδιασμός δεν εξαντλείται στα όρια του ΕΣΠΑ

  • Παράλληλα με τα κονδύλια του ΕΣΠΑ, είναι απαραίτητο να ενεργοποιηθεί ο ιδιωτικός τομέας – πρωτίστως να επαναλειτουργήσει ο δίαυλος της χρηματοδότησης από το εγχώριο τραπεζικό σύστημα.
  • Αυτό διασφαλίζεται με την κεφαλαιακή ενίσχυση των τραπεζών
  • Παράλληλα αξιοποιούμε το διεθνές, ιδιωτικό και δημόσιο, πιστωτικό σύστημα. Έχουμε ήδη αναπτύξει πολύ καλή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλους διεθνείς πιστωτικούς οργανισμούς.
  • Μεγάλη σημασία δίνουμε και στο επενδυτικό σχέδιο Γιούνκερ
  • Κρίσιμο ρόλο καλείται να διαδραματίσει το Αναπτυξιακό Ταμείο, η ίδρυση του οποίου θα ολοκληρωθεί έως την άνοιξη. Μέσω αυτού μπορεί να οργανωθεί αποτελεσματικότερα η συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων στις επενδύσεις.

Τι πετύχαμε έως τώρα

Πρώτη η Ελλάδα από τα 28 κράτη μέλη στην απορρόφηση του ΕΣΠΑ 2007-13

  • Πλήρης εκτέλεση του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων του 2015 που ισοδυναμεί με διοχέτευση 6,4 δισ. ευρώ στην πραγματική οικονομία, εκ των οποίων 5 δισ. ευρώ το τελευταίο τετράμηνο.
  • Αν και κληρονομήσαμε από την προηγούμενη κυβέρνηση υπερδέσμευση ενταγμένων έργων 6 δισ. ευρώ, αντιμετωπίσαμε την κακοδιαχείριση εξυγιαίνοντας τα προγράμματα (απένταξη έργων, μεταφορά άλλων στην νέα περίοδο, διασφάλιση πόρων για την ολοκλήρωση των υπολοίπων).
  • Διαπραγματευθήκαμε και πετύχαμε αλλαγή των κανονισμών του ΕΣΠΑ μόνο για την Ελλάδα, διαδικασία εξαιρετικά δύσκολη, που εξασφάλισε αύξηση της κοινοτικής συμμετοχής στο 100% για το 2007-13 καθώς και αυξημένη προκαταβολή για το νέο ΕΣΠΑ (συνολικό όφελος 2 δισ. ευρώ).
  • Είμαστε η πρώτη χώρα που κατάφερε να ολοκληρώσει το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου για το σύνολο των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2014-20, διαδικασία απαραίτητη για την πλήρη ενεργοποίηση των νέων προγραμμάτων.

Ως αποτέλεσμα, φέτος θα διοχετευθούν στην πραγματική οικονομία 8 δισ. ευρώ:

  • 6,75 δισ. ευρώ από το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων (6 δισ. ευρώ συγχρηματοδοτούμενο σκέλος και 750 εκατ. ευρώ εθνικό)
  • 1,25 δισ. ευρώ από άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία μέσω διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα κλπ.

Ομιλία Υπουργού στο 2ο Ναυτιλιακό Συνέδριο της «Ναυτεμπορικής»

Αγαπητές και αγαπητοί φίλοι είναι η δεύτερη χρονιά που παρευρίσκομαι είναι εθιμικό πλέον…

Επιτρέψτε μου να πω ότι έληξε μια οπωσδήποτε δύσκολη χρονιά και από άποψη των εξελίξεων στη διεθνή οικονομία και από άποψη των συνθηκών που αντιμετώπισε η Ελληνική οικονομία. Εντούτοις, εδώ και 6-7 μήνες, η παρούσα κυβέρνηση έχει ένα συγκεκριμένο οδικό χάρτη, ο οποίος προσβλέπει σε μία βιώσιμη έξοδο της οικονομίας απ’ την κρίση, την προσαρμογή της στα νέα δεδομένα της διεθνούς οικονομίας, ένα μεσοπρόθεσμο ορίζοντα επαναλαμβάνω βιώσιμης επιστροφής στην ανάπτυξη. Από την συμφωνία του Ιουλίου μέχρι σήμερα, ο οδικός χάρτης αυτό τον οποίο ακολουθούμε έχει 5-6 σημαντικά κομβικά σημεία.

Το πρώτο κομβικό σημείο ήταν η εξειδίκευση της Συμφωνίας του Ιουλίου - αυτό έγινε τον Αύγουστο.

Το δεύτερο κομβικό σημείο ήταν η ολοκλήρωση των δύο κύριων διαπραγματεύσεων των 48 σημείων των προαπαιτούμενων και των 14, από τα οποία εκπορευόταν και η πρώτη σημαντική εισφορά πόρων στην Ελληνική οικονομία με βάση τη Συμφωνία που επετεύχθη.

Το τρίτο κομβικό σημείο είναι η επικείμενη συμφωνία, συζήτηση και συμφωνία, για την πρώτη αξιολόγηση, η οποία και φιλοδοξούμε ότι και αυτή θα ολοκληρωθεί μέσα στο χρονικό ορίζοντα του επόμενου μήνα.

Και το τέταρτο είναι η επαναδιαπραγμάτευση του χρέους, παίρνοντας ως δεδομένο ότι με βάση τη Συμφωνία του Ιουλίου το πρόβλημα του Ελληνικού δημόσιου χρέους για τη περίοδο 2015-22 είχε μια θετική εξέλιξη. Υπενθυμίζω ότι με βάση τις παλιές συμφωνίες που υπήρχαν, η Ελλάδα καλείτο να πληρώσει από το 2015-22 περίπου 80 δισ. ευρώ στην εξυπηρέτηση του χρέους. Εξωπραγματικό μέγεθος, γιατί απαιτούνται τεράστια δημοσιονομικά πλεονάσματα και φανταστικά έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις. Με τη νέα Συμφωνία αυτά τα 80 δισ. ευρώ μετατράπηκαν σε μακροχρόνιο χρέος διάρκειας 30 ετών. Πρόκειται για ένα σημαντικό swapανάμεσα στο μακροχρόνιο και βραχυχρόνιο χρέος, το οποίο θα θέσει βιώσιμη τη διαχείριση του δημόσιου χρέους μέχρι το 2022. Το διακύβευμα αυτής της πρώτης αξιολόγησης είναι η διαπραγμάτευση του χρέους μετά το 2022 και ως το 2048, το οποίο πρέπει να αποκτήσει και αυτό όρους βιωσιμότητας.

Επαναλαμβάνω αυτά είναι τα 4 κομβικά σημεία – ο οδικός χάρτης με τον οποίο η παρούσα κυβέρνηση επιδιώκει τη σταθεροποίηση της οικονομίας και ταυτόχρονα να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις μιας βιώσιμης επιστροφής στην ανάπτυξη. Παράλληλα υπήρξαν και ορισμένα άλλα κομβικά σημεία τα οποία ολοκληρώθηκαν επιτυχώς. Πρώτον ήταν η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών. Υπενθυμίζω στην αρχική Συμφωνία η πρόβλεψη ήταν να έχει 25 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 20 δισ. ευρώ αναμενόταν να χρειαστούν. Τελικά η ιδιωτική συμμετοχή στις τράπεζες ήταν αυξημένη και το Δημόσιο αναγκάστηκε να βάλει μόλις 5,5 από τα 25 δισ. ευρώ, καθιστώντας την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών μετά και αυτό το κριτήριο εξαιρετικά πετυχημένη.

Αυτά τα δεδομένα επακολούθησαν και δύο-τρία άλλα πολύ σημαντικά για τις θετικές εξελίξεις. Πρώτον, η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και η κατάσταση της οικονομίας οδήγησε σε δύο εξελίξεις: τη γρήγορη απομείωση του ELA που χρησιμοποιούν οι τράπεζες κατά 20 δισ. ευρώ και δεύτερον την αναβάθμιση την προηγούμενη εβδομάδα, για πρώτη φορά μετά από αρκετούς μήνες ή χρόνια, θα έλεγα, της αξιοπιστίας του Ελληνικού χρέους από τον οίκο αξιολόγησης Standard& Poor’s. Το οποίο, ανάμεσα στα άλλα, διευκολύνει, προφανώς, την επαναφορά της χρηματοδότησης των τραπεζών σε κανονικά επίπεδα απ’ τις χρηματαγορές.

Το δεύτερο κομβικό που πρέπει να υπογραμμίσουμε είναι ότι, παρά τις δυσκολίες του 2015, και η πιο σημαντική δυσκολία που προέκυψε ήταν αναμφίβολα από την επιβολή περιορισμών κίνησης κεφαλαίων, ο απολογισμός είναι πολύ θετικότερος από αυτόν που είχε προβλεφθεί. Εμείς είχαμε προβλέψει μετά τα στοιχεία του Νοεμβρίου ότι η ύφεση θα ήταν λιγότερη από 0,5%. Χθες ο κος Στουρνάρας ανακοίνωσε ένα ακόμη χαμηλότερο, σχεδόν μηδενικό, 0,2%. Ο λόγος για τον οποίο αυτό επιτεύχθηκε νομίζω ότι είναι τρεις σημαντικοί παράγοντες:

Ο πρώτος είναι ο τρόπος που χειριστήκαμε αυτή την εξέλιξη ως κυβέρνηση. Από τον περασμένο Ιούλιο και τον Αύγουστο. Υπενθυμίζω ότι έγιναν σημαντικές άρσεις αυτών των περιορισμών αμέσως σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας, τη ναυτιλία το τουρισμό το εισαγωγικό εμπόριο το εξαγωγικό εμπόριο. Και άλλες εξελίξεις οι οποίες απέτρεψαν οποιαδήποτε εμπλοκή στους κρίσιμους τομείς που παράγουν συνάλλαγμα και ταυτόχρονα συμβάλουν στην ομαλή λειτουργία της οικονομίας.

Ο δεύτερος παράγοντας ήταν οι εξαιρετικές επιδώσεις του τουρισμού.

Ο τρίτος παράγοντας ήταν η διαχείριση των πόρων του ΕΣΠΑ, που απέφεραν 5 δισ. ευρώ στην πραγματική οικονομία απ’ το Σεπτέμβρη μέχρι το Δεκέμβρη.

Και ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας ήταν ο τρόπος που αντέδρασε η πραγματική οικονομία, ειδικά η μεταποίηση αλλά και άλλοι τομείς της πραγματικής οικονομίας, οι οποίοι το β’ εξάμηνο του 2015 είχαν σημαντική αύξηση – κατά τη Eurostat3,9% η αύξηση της εγχώριας μεταποιητικής δραστηριότητας. Και το πιο σημαντικό απ’ όλα η αύξηση των εξαγωγικών επιδόσεων το β’ εξάμηνο, μια χρονιά ρεκόρ, με 18 δισ. ευρώ εξαγωγές φέτος για την ελληνική οικονομία.

Με αυτά τα δεδομένα η πρόβλεψη που είχαμε κάνει στη Συμφωνία του Αυγούστου ότι η Ελληνική οικονομία θα κατέγραφε ύφεση 2,5% φέτος και 0,5% του χρόνου, δεν ισχύει. Τελικά η Ελληνική οικονομία καταγράφει μηδενική ύφεση και εκ των πραγμάτων υπάρχει ισχυρή πεποίθηση ότι το 2016 θα καταγράψει σημαντικό θετικό ρυθμό ανάπτυξης μετά την αναπροσαρμογή των νέων δεδομένων.

Το δεύτερο στοιχείο είναι επαναλαμβάνω ότι, τούτων δοθέντων, τα προβλήματα και οι προκλήσεις είναι μπροστά. Όσο θετικές ή ηπιότερες και να ήτανε οι αντιδράσεις την περασμένη χρονιά οι προκλήσεις παραμένουν μπροστά μας. Η Ελλάδα χρειάζεται αυτή τη στιγμή μια ισχυρή μεταστροφή σε αύξηση των επενδύσεων, χρειάζεται μια στήριξη όλων των κλάδων που συνεισφέρουν παραδοσιακά, όπως ο τουρισμός, και ενίσχυση της διεθνούς ανταγωνιστικότητάς της σε μια δύσκολη παγκόσμια συγκυρία.

Το τρίτο και σημαντικότερο, χρειάζεται και πρέπει όλοι να κάνουμε μεγάλες τομές, που έχει ανάγκη ο Τόπος προκειμένου να υπάρξει στήριξη των επενδύσεων, ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της Ελληνικής οικονομίας, ενίσχυση της εξωστρέφειάς της και πρωτίστως ενίσχυση των δραστηριοτήτων στα οποία έχουμε τεράστια συγκριτικά πλεονεκτήματα. Και όλα αυτά εκπορεύονται από ένα μοναδικό ανθρώπινο δυναμικό, που διαθέτει η χώρα. Επαναλαμβάνω ο ένας στους δύο νέους Έλληνες είναι πτυχιούχος πανεπιστημίου. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο παραγωγικό πλούτο που έχει η χώρα. Γύρω από αυτό το ανθρώπινο δυναμικό θα χτιστεί η νέα δυναμική δυναμική της Ελληνικής οικονομίας, στην οποία όλοι προσβλέπουμε.

Αυτή τη στιγμή, προς αυτή την κατεύθυνση, έχουν μια ιδιαίτερη σημασία:

Πρώτον, ο νέος Αναπτυξιακός Νόμος, ο οποίος έχει ολοκληρωθεί και θα κατατεθεί σύντομα στη Βουλή, ο οποίος προσπαθεί να δώσει σκληρή ώθηση σε αυτή ακριβώς τη μεταστροφή της Ελληνικής οικονομίας. Ενισχύει πολύ τη νέα επιχειρηματικότητα, ενισχύει τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας γύρω από το ανθρώπινο δυναμικό που σας είπα, δημιουργεί συνθήκες ασφάλειας για προσέλκυση ξένων επενδύσεων, πρωτίστως σταθερό φορολογικό περιβάλλον για 7 χρόνια, και δίνει και πολλά άλλα κίνητρα επικεντρωμένα σε τομείς, κλάδους ή δραστηριότητες που έχουν αυτή τη δυναμική.

Το δεύτερο είναι η σωστή διαχείριση των νέων πόρων του ΕΣΠΑ, που είναι πάρα πολύ σημαντικοί. Ξεκινούν από τις 2 Φεβρουαρίου τα νέα προγράμματα για την επόμενη πενταετία.

Το τρίτο θέμα είναι ο εξορθολογισμός ενός πολύ σημαντικού τομέα της Ελληνικής οικονομίας, των δημοσίων συμβάσεων. Εισάγεται για πρώτη φορά αυτό το ενιαίο σύστημα όλων των διαγωνισμών και όλων των κατηγοριών δημοσίων συμβάσεων. Ένα ενιαίο σύστημα το οποίο εδράζεται, προφανώς, στην νέα τεχνολογία και σε ηλεκτρονικά μέσα διαχείρισης αυτού του συστήματος. Ανοίγει αυτό το σύστημα και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και σε μια πιο αντικειμενική και αδιάβλητη διαδικασία.

Δύο ακόμα εξελίξεις. Η κυβέρνηση, όπως ξέρεται, διαπραγματεύεται την ίδρυση ενός νέου ταμείου, το οποίο θα αντικαταστήσει το ΤΑΙΠΕΔ μετά την ολοκλήρωση των εννέα εν εξελίξει ιδιωτικοποιήσεων. Αυτό το Ταμείο θα αναλάβει τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας, την αξιοποίησή της και την απόκτηση προστιθέμενης αξίας σε βάθος χρόνου. Θα αποτελέσει σημαντικό παράγοντα νέων επενδύσεων και διαχείρισης της δημόσιας περιουσίας.

Συνεχίζουμε αυτό που είχαν ξεκινήσει οι προηγούμενες κυβερνήσεις, την απλοποίηση στην αδειοδότηση των επιχειρήσεων και στη σημαντική βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος. Αυτό αποτελούσε δέσμευση από την αρχή. Έχουν γίνει κάποια βήματα και θα συνεχίσουν τα βήματα αυτά.

Ο στόχος μας είναι πάρα πολύ απλός. Η δέσμευσή μας, αυτή που μας έφερε στην κυβέρνηση, είναι δεδομένη: Προσβλέπουμε σε ισχυρή επιστροφή της Ελληνικής οικονομίας σε βιώσιμη ανάπτυξη, με ισχυρούς κανόνες κοινωνικής δικαιοσύνης.

Ομιλία Υπουργού για τη Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων

stahakisTTIPΟμιλία του Υπουργού Οικονομίας κατά τη συζήτηση – ενημέρωση για τη Διατλαντική Εταιρική Σχέση Εμπορίου και Επενδύσεων – (Transatlantic Trade and Investment Partnership / TTIP), πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 13 Ιανουαρίου στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» του Δ. Αθηναίων. Για να ακούσετε την ομιλία κλικ εδώ.

Ομιλία Γ. Σταθάκη στο Ελληνογερμανικό Επιμελητήριο

Αγαπητές και αγαπητοί φίλες και φίλοι, είναι μεγάλη τιμή και ευχαριστώ ιδιαίτερα το Ελληνο-Γερμανικό επιμελητήριο για την τιμή που μου κάνει να παρευρεθώ και να δώσω αυτή την ομιλία στο ετήσιο γεύμα του. Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για μια ακόμη φορά διότι οι δραστηριότητες και οι σχέσεις που έχουμε εδώ και αρκετά χρόνια δείχνουν ότι το επιμελητήριο παίζει ένα εξαιρετικά θετικό ρόλο στην σχέση των δύο χωρών στην οικονομική δραστηριότητα στην Ελλάδα και στην λειτουργία της δικής μας πλευράς τόσο στην περίοδο που είμαστε αντιπολίτευση όσο φυσικά και τώρα που είμαστε κυβέρνηση.

Εύχομαι σε όλους και σε όλες η νέα χρονιά να είναι λειτουργική, να φέρει ειρήνη σε μια περιοχή η οποία δοκιμάστηκε υπερβολικά το προηγούμενο έτος, υγεία και ευημερία σε όλους και σε όλες.

Η χρονιά που πέρασε ήταν αρκετά δύσκολη, εμείς έπρεπε να αποδείξουμε ότι δεν χάνουμε εκλογές με τίποτα, οπότε κερδίσαμε δυο τρεις εκλογές για να εμπεδώσουμε την ιδέα ότι είμαστε κυβέρνηση για να μην ελπίζουν ότι θα αμφισβητήσουν για δυο-τρία χρόνια τη σταθερότητα της κυβέρνησης - δεν έχουν και άλλη επιλογή.

Τούτη τη χρονιά αντιμετωπίσαμε πολλές δυσκολίες, εντούτοις, όπως τόνισε και ο πρόεδρος του επιμελητηρίου, η οικονομία βρέθηκε, στο δεύτερο ειδικά εξάμηνο, σε ένα πολύ διαφορετικό περιβάλλον.

Πρώτον, διότι από τον Ιούνιο επιτεύχθηκε η συμφωνία και το νέο πρόγραμμα με τους εταίρους. Είναι ένα τριετές πρόγραμμα το οποίο δημιουργεί ισχυρά πεδία ασφάλειας στην οικονομία -να υπενθυμίσω ότι πρόκειται για ένα πρόγραμμα το οποίο αναδιάρθρωσε ουσιαστικό το βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο χρέος της Ελληνικής οικονομίας, ήταν 90 δις που έπρεπε να πληρώσει η Ελληνική οικονομία από τώρα έως το ’22 και αυτά τα μετέτρεψε σε μακροχρόνιο χρέος, πράγμα που ελάφρυνε και κατέστησε πιο ρεαλιστική την αποπληρωμή του χρέους βραχυχρόνια. Αυτό επέτρεψε με τη σειρά να υπάρξει μια συμφωνία με χαμηλά δημοσιονομικά πλεονάσματα, σχεδόν οριακά, και ταυτόχρονα διαμόρφωσε ένα πλαίσιο με το οποίο τέθηκαν ορισμένα κρίσιμα σημεία-σταθμοί, που θα διασφαλίσουν πλήρως την αποκατάσταση της σταθερότητας της οικονομίας της χώρας και την επιστροφή στην ανάπτυξη.

Επιτρέψτε μου να επισημάνω αυτά τα τέσσερα κομβικά σημεία, ας τα αποκαλέσουμε τον «οδικό χάρτη» που εκπορεύεται από αυτή τη συμφωνία. Το πρώτο σημείο ήταν η ολοκλήρωση 3 γύρων διαπραγματεύσεων μέσα στο πεντάμηνο - ήταν η συμφωνία που προέκυψε τον Αύγουστο, στη συνέχεια υπήρξαν δύο επιτυχημένες ολοκληρωμένες διαπραγματεύσεις μας, 48 προαπαιτούμενα τα 14 προαπαιτούμενα και η πρώτη αξιολόγηση που επίκειται στις αμέσως επόμενες εβδομάδες. Η ενότητα κλείνει την πρώτη ισχυρή συμφωνία γύρω από το πρόγραμμα, είναι περίπου το 70% του προγράμματος συνολικά μια και το μεγαλύτερο μέρος των θεμάτων προς συζήτηση και η συμφωνία και υλοποίησή της αφορά τους πρώτους έξι μήνες αυτής της συμφωνίας.

Άρα το ένα κομβικό σημείο ήταν αυτό και μέχρι στιγμής προχωράει πολύ επιτυχώς. Το δεύτερο κομβικό σημείο ήταν η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και η ένταξη του Ελληνικού τραπεζικού συστήματος των τεσσάρων συστημικών τραπεζών στο ενιαίο Ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα από 1η Γενάρη του ΄16. Αυτό ήταν επίσης μία πολύ επιτυχής διαδικασία διότι εκ των πραγμάτων η ολοκλήρωση έγινε νωρίτερα, κατά ενάμιση μήνα πριν απ’ την προβλεπόμενη περίοδο, και ταυτόχρονα οι απαιτήσεις για χρήματα ήταν πολύ μικρότερες. Υπενθυμίζω ότι από τα 86 δισ. της συμφωνίας, για τις τράπεζες ήταν 25 δισ. Τελικά χρειάστηκαν μόλις 5,5 καθώς η ιδιωτική συμμετοχή ήταν πολύ μεγάλη πράγμα που εκ των πραγμάτων μείωσε τη δημόσια συμμετοχή.

Το τρίτο κομβικό σημείο αφορά το πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων και την ίδρυση του ταμείου που θα αντικαταστήσει το σημερινό ΤΑΙΠΕΔ. Και σ’ αυτό το κομμάτι έχουν γίνει όλα τα αναγκαία βήματα προκειμένου να προχωρήσουν οι ιδιωτικοποιήσεις που έχουν συμφωνηθεί. Όσο για το νέο ταμείο που θα αντικαταστήσει το ΤΑΙΠΕΔ, το οποίο θα είναι πολύ συμβατό με τη φιλοσοφία της κυβέρνησής μας, θα λειτουργήσει σε μεσοπρόθεσμη και μακροχρόνια βάση, με κύρια μέριμνα το να χτίζει τις αξίες της κρατικής ιδιοκτησίας και όλους τους πιθανούς συνδυασμούς.

Το τέταρτο κομβικό σημείο είναι η επιστροφή στην ανάπτυξη. Η διαχείριση δηλαδή όλων των δυνατοτήτων που υπήρχαν στην οικονομία. Θα σταθώ λίγο σε μερικούς από αυτούς. Για να επιστρέψουμε στην ανάπτυξη όσο το δυνατό νωρίτερα, ελπίζουμε μέσα στο ’16, λαμβάνουμε μια σειρά από μέτρα, τα οποία είχαν συμφωνηθεί, υπάρχουν στο πρόγραμμά μας: Όπως η κατάρτιση ενός αναπτυξιακού σχεδίου την άνοιξη του ’16, η ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων που είναι φιλικές προς τις επιχειρήσεις, η ενεργοποίηση όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων και πόρων οι οποίοι μπορούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της ρευστότητας στην οικονομία και να κινητοποιήσουν επενδύσεις.

Σε αυτό τον τέταρτο πολύ σημαντικό άξονα επιτρέψτε μου να σταθώ από τούδε και εξής στην ομιλία μου. Θα ξεκινήσω με το πρώτο και μείζον θέμα το οποίο αντιμετωπίσαμε το ’15 που ήταν η απορρόφηση των πόρων του ΕΣΠΑ, των ευρωπαϊκών δηλαδή ταμείων. Το 2015 ήταν κρίσιμη χρονιά διότι έκλεινε το προηγούμενο ΕΣΠΑ του ’7-13 και άνοιγε το καινούριο ΕΣΠΑ του ’15. Σ’ αυτό λοιπόν το μεταβατικό στάδιο και με δεδομένο ότι δεν υπήρχε αναβολή ή παράταση οποιασδήποτε μορφής, η κυβέρνηση έδωσε μια μεγάλη μάχη σε συνεργασία με την Κομισιόν και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων των οποίων η αρωγή ήταν εξαιρετική, καθοριστική και σημαντική. Πετύχαμε το β’ εξάμηνο του ’15, παρά τις οικονομικές δυσκολίες και τη δύσκολη οικονομική συγκυρία να πετύχουμε δύο πρωτιές, πρωτιά στην απορρόφηση πόρων του ’15, και δεύτερον πρωτιά στην απορρόφηση όλου του προγράμματος ’7-13 του παλιού ΕΣΠΑ.

Αυτό, γεννά αισιοδοξία για την έναρξη του νέου ΕΣΠΑ -υπενθυμίζω ότι η Ευρώπη πήρε δύο ευνοϊκές αποφάσεις, η μία είναι πολύ σημαντική για το νέο ΕΣΠΑ καθώς η Ελλάδα κατ’ εξαίρεση θα παίρνει ως προκαταβολή για το επόμενα δύο χρόνια αντί για 7%, 14%, γεγονός που σημαίνει ότι για το ’16 θα υπάρξει μια επιπρόσθετη ενίσχυση της τάξης των 2-2,5 δισ. ευρώ.

Το δεύτερο σημείο έχει να κάνει με τις ίδιες τις επιδόσεις της οικονομίας. Σας υπενθυμίζω ότι μετά την επιβολή των περιορισμών λόγω της οικονομικής συγκυρίας το καλοκαίρι, είχαμε προβλέψει ύφεση το ’15 της τάξεως του 2,5%. Αρχικά ήταν ανάμεσα στο 2,0 και στο 4,0 και η ύφεση το ’16 στο 0,5. Όμως το β’ εξάμηνο του ’16 δείχνει μια δυναμική στην οικονομία πολύ βελτιωμένη. Πρώτον διότι ο τουρισμός πήγε εξαιρετικά, δεύτερον διότι η μεταποίηση αυξήθηκε το β’ εξάμηνο κατά 4,6%, μια εντυπωσιακή επίδοση διότι οι εξαγωγές συνέχισαν την ανοδική τους τάση, φτάνοντας περίπου τα 16 δισ. ρεκόρ φέτος για τις πραγματικές εξαγωγές. Τέταρτον διότι προσπαθήσαμε από την πρώτη μέρα να εξομαλυνθεί πλήρως η λειτουργία μεγάλου τομέα της οικονομίας με κανένα περιορισμό δηλαδή στον τουρισμό, τη ναυτιλία, το εμπόριο, εισαγωγικό και εξαγωγικό και ορισμένους άλλους επίλεκτους τομείς της ελληνικής οικονομίας.

Ως εκ τούτου, ο αντίκτυπος ήταν πολύ μικρότερος απ’ ότι περίμεναν και οι επιδόσεις πολύ καλύτερες, ενώ το τελικό αποτέλεσμα είναι πάρα πολύ θετικό, διότι το ’15 θα κλείσει γύρω στο 0,7 – 0,6, δηλαδή σίγουρα κάτω από μία μονάδα. Αυτό σημαίνει ανάμεσα στα άλλα ότι το ’16 θα είναι εκ των πραγμάτων μια χρονιά με θετικό πρόσημο.

Με βάση αυτά τα δεδομένα η κυβέρνηση έχει αναλάβει 4 βασικές πρωτοβουλίες προκειμένου να ενισχυθεί το αναπτυξιακό κλίμα στην οικονομία. Το πρώτο είναι ο αναπτυξιακός νόμος. Η χώρα χρειάζεται αυτή τη στιγμή ένα πλαίσιο ώστε να στηριχθούν οι επενδύσεις. Ο νέος αναπτυξιακός νόμος είναι πολύ διαφορετικός από τους προηγούμενους. Αίρεται η τάση πως όλες οι επενδύσεις πρέπει να προσανατολίζονται πρωτίστως στο τουρισμό και στην ανανεώσιμη ενέργεια, που απορρόφησε το 80% των επενδύσεων. Ενσωματώνονται στον αναπτυξιακό νόμο οι εννέα κλάδοι που αποτελούν κοινό τόπο ότι έχουν τεράστια δυναμική για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας: μεταξύ αυτών, το αγροτοδιατροφικό σύστημα, η παραγωγή ορισμένων κλάδων φαρμακοβιομηχανίας κ.ά, το μεγάλο φάσμα καινοτομίας, τεχνολογίας κλπ.

Ο αναπτυξιακός νόμος θα στηριχθεί από όλο το φάσμα των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, ενώ θα εξασφαλίζει σταθερό οικονομικό και φορολογικό περιβάλλον για επτά χρόνια, και για παραγωγικές ελληνικές ξένες επενδύσεις - δηλαδή οι επενδύσεις θα είναι προστατευμένες στην αλλαγή του φορολογικού συστήματος.

Το τελευταίο σημείο είναι η απλοποίηση του νόμου. Οι δύο προηγούμενοι νόμοι ήταν εξαιρετικά γραφειοκρατικοί με πολλά προβλήματα στην υλοποίησή τους, με μεγάλες καθυστερήσεις, γραφειοκρατία και πολλά άλλα παράγωγα τα οποία θέλαμε να αποφύγουμε. Αυτό το κομμάτι απλοποιείται προκειμένου ο νόμος να είναι γρήγορος, διάφανος και αποτελεσματικός.

Η δεύτερη ενότητα έχει να κάνει με αλλαγές που υπάρχουν στη δημόσια σφαίρα της οικονομίας. Η πιο σημαντική αφορά το σύστημα των δημοσίων συμβάσεων και προμηθειών. Το νέο σύστημα αποφασίστηκε από κοινού με τους ευρωπαίους εταίρους και την Κομισιόν. Η χώρα δεσμεύτηκε για πλήρη ενοποίηση όλων των δημοσίων συμβάσεων οι οποίες θα γίνονται με ηλεκτρονικό τρόπο. Θα υπάρξει ένα διάφανο, ενιαίο σύστημα πρόσβασης από όλους τους προμηθευτές, ειδική μέριμνα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Πρόκειται για μια διαδικασία και ένα σύστημα που θα καταπολεμήσει τη διαφθορά και τη διαπλοκή, την περιορισμένη συμμετοχή των προμηθευτών ιδιαίτερα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, τον ανταγωνισμό, τη χαμηλή ποιότητα των ειδών που προμηθευόμαστε, τη γραφειοκρατία που έχει υψηλό διοικητικό κόστος.

Η τέταρτη ενότητα αφορά τη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος φιλικού προς την επιχειρηματικότητα. Σας υπενθυμίζω ότι η προηγούμενη κυβέρνηση είχε προχωρήσει στην απλοποίηση του συστήματος αδειοδότησης για την ενθάρρυνση και την ένταση του ανταγωνισμού και την εφαρμογή των περισσότερων από τις προτάσεις του ΟΟΣΑ όπως είχαν διατυπωθεί σε τρία διαδοχικά κείμενα. Αυτή την πολιτική συνεχίζουμε αναφέρομαι στην πρώτη και δεύτερη εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ, καθώς και σε δύο ακόμα παραμέτρους: πρώτον στην επαναξιολόγηση αυτών που κάνουμε για να δούμε αν ήταν αποτελεσματικά ή αν χρειάζονται επιπρόσθετα μέτρα και δεύτερον στη συμφωνία με τον ΟΟΣΑ να προχωρήσουμε σε μια εξειδικευμένη μελέτη του ανταγωνισμού σε κλάδους της ελληνικής οικονομίας όπως το εμπόριο, τις κατασκευές, το ηλεκτρονικό εμπόριο, στους τομείς της μεταποίησης.

Η τελευταία και σημαντική πρωτοβουλία που λαμβάνουμε είναι η ίδρυση αναπτυξιακού ταμείου. Η επιλογή που κάναμε είναι να αναβαθμιστεί το ΕΤΕΑΝ σε αναπτυξιακό ταμείο, καθώς το κενό εκδηλώθηκε πολύ έντονα την περίοδο που συζητούσμε το σχέδιο Γιούνκερ και πολλές άλλες πρωτοβουλίες. Η ροή των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων χρειάζεται έναν ενδιάμεσο φορέα ο οποίος θα μπορούσε να κινητοποιήσει καλύτερα ένα ευρύ φάσμα μικρομεσαίων επιχειρήσεων που δεν έχουν πρόσβαση σ’ αυτού του τύπου την χρηματοδότηση. Υπογραμμίζω αυτό διότι ήταν αποφασιστικό δείγμα προκειμένου να υπάρξει μία πολύ καλύτερη τόνωση της χρηματοδότησης κυρίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Τελευταίος και σημαντικότερος σταθμός σ’ αυτό τον οδικό χάρτη για την ανάπτυξη, που αποτελεί και την «αχίλλειο πτέρνα» του προηγούμενου μοντέλου ανάπτυξης, είναι οι εξαγωγές. Εκεί είναι το μεγάλο στοίχημα. Η εξαγωγική στρατηγική παραμένει στρατηγικός στόχος για την ελληνική οικονομία. Υπάρχουν πολλά βήματα που πρέπει να γίνουν και πρέπει να γίνουν γρήγορα από την πλευρά μας. Είμαστε απόλυτα προσανατολισμένοι στην ιδέα ότι αυτό το φάσμα των δραστηριοτήτων θα αποτελέσει μια μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη βιώσιμη μεταστροφή της οικονομίας στην ανάπτυξη.

Αν φίλες και φίλοι το ’15 ήταν μια χρονιά δύσκολη για την ευρύτερη περιοχή θέλω να υπογραμμίσω για πολλοστή φορά ότι η Ελλάδα αποτελεί πόλο σταθερότητας και αυτό δεν αφορά μόνο τον ευρύτερο τομέα της οικονομίας, αλλά αφορά πρωτίστως και την πολιτική σταθερότητα που προσφέρει η χώρα. Ο τρόπος με τον οποίο η χώρα αντιμετώπισε τεράστια προβλήματα, όπως το προσφυγικό, θυμίζει τις καλύτερες αξίες του ευρωπαϊκού πολιτισμού και τις αξίες της αλληλεγγύης απέναντι σε δοκιμαζόμενους λαούς και καταστάσεις. Σ’ αυτό λοιπόν τον πόλο σταθερότητας και πολιτικής και στον τρόπο που αντιμετωπίζεται σήμερα η Ελλάδα θα παραμείνει ένας παράγοντας σταθερότητας.

Το στοίχημα είναι μπροστά μας. Η Ελλάδα πρέπει να γυρίσει σελίδα. Χρειαζόμαστε μια ισχυρή και βιώσιμη ανάπτυξη με ένα ισχυρό πρόσημο κοινωνικής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης.

Ομιλία Υπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, Γιώργου Σταθάκη στην Ημερίδα για την Κοινωνική Οικονομία

Αγαπητές φίλες και φίλοι,

η σημερινή εκδήλωση έχει σημασία για πολλούς λόγους. Αφορά ένα θέμα που αποτελεί προνομιακό πεδίο, όχι μόνο για την κυβέρνηση και την Αριστερά αλλά και για μία κοινωνία, η οποία, για λόγους που δεν είναι της στιγμής, υστερεί υπερβολικά σε σχέση με όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες στην ανάπτυξη ενός τόσο σημαντικού τομέα της οικονομίας. Ταυτόχρονα, αυτό που θα αποτελούσε μια γενική συζήτηση υπό κανονικές συνθήκες, αποκτά πολύ μεγαλύτερη σημασία σε συνθήκες κρίσης της οικονομίας, κοινωνικής αποδιάρθρωσης και όξυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων.

Η λύση που σε επίπεδο οικονομικής στρατηγικής έχει επιλέξει η κυβέρνηση για την έξοδο από την κρίση είναι δεδομένη. Είναι σε πλήρη αντιπαράθεση με την ιδέα ότι έξοδος από την κρίση σημαίνει μειωμένους μισθούς, μειωμένη φορολογία, ένα μοντέλο ανταγωνιστικότητας χωρών που λειτουργούν με ισχυρότερα φορολογικά κίνητρα, με χαμηλότερους μισθούς. Επιλέγουμε μια στρατηγική η οποία επικεντρώνεται ακριβώς στον αντίποδα αυτής. Μια μεγάλη μεταστροφή της οικονομίας σε δραστηριότητες κατά κύριο λόγο παραγωγικές, κατά κύριο λόγο εξωστρεφείς, κατά κύριο λόγο υψηλής προστιθέμενης αξίας και κατά κύριο λόγο κατάλληλες να αξιοποιήσουν το μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα που έχει η χώρα μας, δηλαδή το ανθρώπινο δυναμικό, ο νέος κόσμος, οι πτυχιούχοι, ο 1 στους 2 νέους είναι πτυχιούχος. Συνεπώς, στον αντίποδα αυτού που θεωρείται ότι αποτελεί μια διέξοδο από την κρίση, η παρούσα κυβέρνηση έχει μια πολύ σαφή στρατηγική. Σε αυτό το πλαίσιο των στόχων, των μέσων και του τρόπου με τον οποίο η οικονομία θα βγει από την κρίση με ισχυρούς κανόνες κοινωνικής συνοχής, αυτό που συζητάμε σήμερα αποτελεί, υπό τις δεδομένες συνθήκες, αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της στρατηγικής.

Είναι αναπόσπαστο κομμάτι διότι η κοινωνική οικονομία, υπό την ευρεία έννοια, πρώτον δεν έχει κανένα περιορισμό σε κλάδους, υπο-δραστηριότητες. Με την ίδια ευχέρεια με την οποία μπορεί να αναπτυχθεί στην αγροτική οικονομία, όπως σωστά ειπώθηκε, μπορεί και να υπάρξει σε ένα πολύ μεγάλο φάσμα παραγωγικών δραστηριοτήτων, εκδηλώνοντας τεράστιο δυναμισμό στην τεχνολογία, την καινοτομία και ένα μεγάλο φάσμα υπηρεσιών. Ταυτόχρονα μπορεί να υπάρξει και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, με μορφές διαμόρφωσης θεσμών κοινωνικής οικονομίας που θα διασφαλίζουν χρηματοδότηση κοκ Άρα το ένα στοιχείο είναι ότι είναι μια δυναμική η οποία δεν έχει περιορισμούς αυτή τη στιγμή.

Το δεύτερο στοιχείο είναι ότι πρόκειται για απολύτως κατάλληλη μορφή για να κινητοποιήσει το δυναμικό που αυτή τη στιγμή είναι υποαπασχολούμενο ή καθόλου απασχολούμενο. Είναι η κατ’ εξοχήν πιο κατάλληλη μορφή, και το υπογραμμίζω αυτό, για να δημιουργήσει μια νέα δυναμική στην οικονομία. Και αυτή τη στιγμή υπάρχει ο κατάλληλος κόσμος, η κατάλληλη δυναμική για να γίνει αυτό.

Το τρίτο που θέλω να πω είναι ότι η κοινωνική οικονομία πρέπει και να προστατευτεί και να είναι διαφορετικό μοντέλο οικονομίας. Πολύ διαφορετικό από το κρατικό και πολύ διαφορετικό από το ιδιωτικό. Αυτό πρέπει να προστατευτεί ως κόρη οφθαλμού, ιδιαίτερα επειδή αποτελεί πρωτόγνωρο ή νέο εγχείρημα. Υπό αυτούς τους όρους, το θεσμικό πλαίσιο το οποίο καλούμαστε εμείς ως κυβέρνηση να διαμορφώσουμε αλλά κυρίως τα εργαλεία στήριξης αυτών των νέων εγχειρημάτων, πρέπει να διατηρήσουν με ασφάλεια τον ιδιαίτερο χαρακτήρα που πρέπει να διατηρήσει η κοινωνική οικονομία. Δεν πρέπει να μετασχηματιστεί, δεν πρέπει να έχει ενδογενώς το στοιχείο της κρατικής αρωγής με την κακή έννοια του όρου, ή να προσομοιάσει σε με μια τυπική ιδιωτική επιχείρηση.

Και με αυτό θέλω να κλείσω, το τέταρτο και βασικότερο, η κοινωνική οικονομία πρέπει να είναι οικονομία η οποία θα εκφράζεται στις αξίες και στις καταστατικές αρχές της. Πρέπει να έχει μη ιεραρχική δομή, πρέπει να είναι ισότιμη η δομή της, πρέπει να είναι δημοκρατικά λειτουργούσα και οφείλει να αντλήσει τον δυναμισμό της από το ισχυρό στοιχείο του συνδετικού στοιχείου έναντι άλλων μορφών λειτουργίας της οικονομίας.

Εμείς είμαστε εδώ για να κάνουμε τρία πράγματα. Πρώτον να φτιάξουμε το θεσμικό πλαίσιο, όσο πιο πλήρες, συγκροτημένο και ολοκληρωμένο γίνεται. Δεύτερον, να διασφαλίσουμε την ύπαρξη των αναγκαίων πόρων, που στην κάθε περίπτωση χρειάζονται για τα εγχειρήματα αυτά, χρηματοδοτικών και άλλων. Τρίτον και βασικότερο να δημιουργήσουμε χώρους από το ευρύ φάσμα των δραστηριοτήτων του κράτους, είτε είναι προμήθειες, είτε είναι υπηρεσίες που αγοράζει, είτε μορφές δραστηριοτήτων στις οποίες εμπλέκεται. Να δημιουργήσουμε χώρους ανάπτυξης αυτής της οικονομίας. Να ευχηθώ καλή συνέχεια και ας ελπίσουμε όλοι ότι αυτή θα είναι μια από τις μεγάλες τομές που θα κάνουμε στην ελληνική οικονομία και κοινωνία. Ευχαριστώ.

Ομιλία Υφυπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού Αλέξη Χαρίτση στην Ημερίδα για την Κοινωνική Οικονομία

Η Κοινωνική Οικονομία αποτελεί έναν τομέα της οικονομίας ιδιαίτερα αναπτυγμένο στην Ευρώπη, τη Βόρεια και τη Λατινική Αμερική, καθώς προσφέρει θέσεις εργασίας και προϊόντα ή υπηρεσίες που καλύπτουν ανάγκες της κοινωνίας, στην Ελλάδα βρίσκεται ακόμα σε νηπιακό στάδιο.

Για την κυβέρνησή μας η Κοινωνική Οικονομία είναι σημαντικό μέρος της στρατηγική μας για την παραγωγική, κοινωνική και περιβαλλοντική ανασυγκρότηση.

Ταυτοχρόνως, η Κοινωνική Οικονομία είναι ένα βήμα προς τα εμπρός σε ό,τι αφορά την επιλογή των προσφερόμενων αγαθών ή υπηρεσιών, και σε ό,τι αφορά την οργάνωση της εργασίας και της διοίκησης. Ο τομέας αυτός που έχει στον πυρήνα του την κάλυψη κοινωνικών αναγκών, αλλά και τη δημοκρατική οργάνωση και τον ισότιμο καταμερισμό εργασίας, αποτελεί ένα εργαστήριο όπου δοκιμάζονται νέες λογικές για τις παραγωγικές επιλογές, τις επιλογές για την προσφορά υπηρεσιών, αλλά και για τον καταμερισμό των γνώσεων και τη δημοκρατία στους χώρους εργασίας.

Ο ρόλος της Κοινωνικής Οικονομίας είναι επίσης κρίσιμος κατά τη σημερινή φάση της ανασυγκρότησης της οικονομίας, που παρατηρείται μια συρρίκνωση της επιχειρηματικότητας και της δυνατότητας του ιδιωτικού τομέα να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες σχετικά με την προσφορά αναγκαίων αγαθών και υπηρεσιών. Η αντιμετώπιση της ανεργίας, η αξιοποίηση του διαθέσιμου στην Ελλάδα ανθρώπινου δυναμικού, ιδιαίτερα των νέων με υψηλό μορφωτικό επίπεδο, μπορεί να επιταχυνθούν σημαντικά με την ανάπτυξη και την υποστήριξη συνεργατικών και συνεταιριστικών πρωτοβουλιών.

Η υποστήριξη των κοινωνικών πρωτοβουλιών απαιτεί από την πλευρά μας την άσκηση νέων πολιτικών σε τρία διαφορετικά επίπεδα:

α) στην υψηλή ιεράρχηση της ανάπτυξης της κοινωνικής οικονομίας, στο πλαίσιο της σχεδιασμού της ανασυγκρότησης,

β) στη δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου συμβουλευτικής δράσης σε σχέση με τις κοινωνικές πρωτοβουλίες, και τέλος

γ) στις μορφές που πρέπει να πάρει η οικονομική στήριξη των εγχειρημάτων, και τα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν.

Εξαιρετικά επίκαιρο είναι το θέμα της αξιοποίησης του παραγωγικού δυναμικού πτωχευμένων ή εγκαταλειμμένων παραγωγικών μονάδων και η παραχώρησή τους σε συνεταιρισμούς εργαζομένων στις επιχειρήσεις αυτές, ή άλλων ανέργων. Πολλές από αυτές τις επιχειρήσεις έχουν εγκαταλειφθεί από τους ιδιοκτήτες ή τους μετόχους τους και παρά τις δυνατότητες ανάπτυξής τους δεν ενδιαφέρουν κανέναν εκτός από τους εργαζόμενους που χρειάζονται να εργαστούν και να ζήσουν τις οικογένειές τους. Είναι ένα εγχείρημα στο οποίο όλοι μας, στον τομέα ευθύνης του και βάσει της τεχνογνωσίας κάθε υπουργείου, θα πρέπει να συνδράμουμε σε επίπεδο σχεδιασμού και υλοποίησης.

Θα αναφερθώ σε μερικές μόνο παραγωγικές περιοχές, κλάδους τους οποίους εμείς σχεδιάζουμε να χρηματοδοτήσουμε και στους οποίους η Κοινωνική Οικονομία έχει πολλές δυνατότητες ανάπτυξης.

Στον αγροτικό τομέα μπορούν να αναπτυχθούν συνεταιριστικές πρωτοβουλίες για τη μείωση ή υποκατάσταση των εισαγωγών, την ποιοτική αναβάθμιση υπαρκτών δραστηριοτήτων ή τη δημιουργία νέων, για την ανάπτυξη σε τοπικό επίπεδο ποιοτικών παραγωγικών δραστηριοτήτων και τη δικτύωσή τους σε ουσιαστικό βαθμό με τον τουρισμό. Παράλληλα, στόχος μας είναι, όπως περιγράφεται και στον στρατηγικό σχέδιο της «έξυπνης εξειδίκευσης» των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ της νέας προγραμματικής περιόδου 2014 – 2020, να αναπτυχθεί η ερευνητική δραστηριότητα η οποία στηρίζει την ανανέωση και βελτίωση των προϊόντων και την καινοτομία, και απασχολεί επιστημονικό δυναμικό σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο.

Σε ό,τι αφορά τον τουρισμό και την αξιοποίηση του πολιτισμικού κεφαλαίου της χώρας, σκοπεύουμε να υποστηρίξουμε την ανάπτυξη κοινωνικών εγχειρημάτων, σε όλες τις περιοχές της χώρας. Ο εμπλουτισμός του λεγόμενου τουριστικού προϊόντος με την προσφορά υπηρεσιών που έχουν σχέση με τον πολιτισμό, το περιβάλλον, ή την ποιότητα ζωής, είναι η αναγκαία επιλογή για να διευρυνθεί η τουριστική περίοδος, να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και να προστατευθεί το περιβαλλοντικό και πολιτιστικό κεφάλαιο της χώρας.

Η δημιουργία σε τοπικό επίπεδο συνεταιρισμών αξιοποίησης ΑΠΕ αποτελεί μια ευρωπαϊκή τάση η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί και να ενισχυθεί, αν θέλουμε να ανταποκριθούμε στο σχετικό σχεδιασμό και να αποφύγουμε φαραωνικές εγκαταστάσεις που προκαλούν δικαιολογημένες αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών και επιβαρύνουν άμεσα και μακροπρόθεσμα το περιβάλλον. Η ανάληψη πρωτοβουλιών από τις τοπικές κοινωνίες στον ενεργειακό τομέα, έχει αναγνωρισμένη σημασία σε ό,τι αφορά την ευαισθητοποίηση των κοινωνιών αυτών σχετικά με τα ενεργειακά ζητήματα και ειδικότερα την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Έχουμε αξιοπρόσεκτα παραδείγματα συνεταιριστικών πρωτοβουλιών σχετικά με την ανακύκλωση σε τοπικό επίπεδο, με τη διαλογή στην πηγή και την κομποστοποίηση, που αποτελούν τη βάση ενός βιώσιμου προγράμματος διαχείρισης των απορριμμάτων. Υπάρχει επίσης διαπιστωμένο ενδιαφέρον για ανάπτυξη δραστηριοτήτων κυκλικής οικονομίας, ώστε να ανακυκλώνονται συσκευές και μηχανήματα, και να απασχολούνται τεχνίτες, οι οποίοι μπορούν να συνεταιριστούν ή και να δημιουργήσουν μικρές επιχειρήσεις.

Υπάρχουν επίσης σημαντικές δυνατότητες δημιουργίας συνεταιρισμών στον κλάδο της παραγωγής λογισμικού, που να καλύπτουν την αυξανόμενη εγχώρια ζήτηση και τη ζήτηση σε ό,τι αφορά το ελεύθερο λογισμικό. Υπάρχει σήμερα έτσι κι αλλιώς μια σημαντική κινητικότητα και επενδυτικό ενδιαφέρον στον τομέα των τεχνολογιών της πληροφορίας και των επικοινωνιών, στην οποία μπορούν να ενταχθούν και κοινωνικές πρωτοβουλίες πέρα από τις ιδιωτικές επιχειρηματικές.

Η διεθνής πρακτική, και ιδιαίτερα η ευρωπαϊκή, δείχνουν ότι η ανάπτυξη της Κοινωνικής Οικονομίας μπορεί να ενθαρρυνθεί και να επιταχυνθεί μέσω της δημιουργίας των κατάλληλων και αποτελεσματικών δομών υποστήριξης αυτών των εγχειρημάτων. Οι δομές αυτές πρέπει πριν απ’όλα να προσανατολίζουν τα εγχειρήματα προς επιθυμητές και βιώσιμες κατευθύνσεις, οι οποίες περιέχονται στον εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό σχεδιασμό. Και να αξιολογούν και να υποστηρίζουν τη βιωσιμότητα τους στις συγκεκριμένες συνθήκες της σημερινής περιόδου. Παράλληλα, οι δομές υποστήριξης της Κοινωνικής Οικονομίας μπορούν να λειτουργούν συμβουλευτικά σε ό,τι αφορά την εξεύρεση και εκπαίδευση του αναγκαίου ανθρώπινου δυναμικού, αλλά και τα ζητήματα οργάνωσης και διοίκησης των παραγωγικών δραστηριοτήτων ή της προσφοράς υπηρεσιών.

Στο πλαίσιο αυτό, σε συνεργασία με την αρμόδια υπουργό η οποία έχει την ευθύνη σχεδιασμού των προγραμμάτων Κοινωνικής Οικονομίας, θα προχωρήσουμε το αμέσως επόμενο διάστημα στην έκδοση πρόσκλησης για τη «Δημιουργία Περιφερειακών Μηχανισμών Υποστήριξης για την ανάπτυξη και προώθηση των κοινωνικών επιχειρήσεων» (Επενδυτική Προτεραιότητα 9.5 του Επιχειρησιακού Προγράμματος Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού (ΕΠΑΝΑΔ).

Μία δεύτερη παρέμβαση της ίδιας επενδυτικής προτεραιότητας είναι η «Ενίσχυση για την έναρξη δραστηριότητας και τη λειτουργία των κοινωνικών επιχειρήσεων μέσω επιχορηγήσεων ή/και με την αξιοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων». Ο προϋπολογισμός των δύο αυτών παρεμβάσεων αθροίζει στα 57, 3 εκατομμύρια ευρώ.

Η οικονομική και χρηματοδοτική υποστήριξη των εγχειρημάτων Κοινωνικής Οικονομίας μπορεί να πάρει τις μορφές των επιδοτήσεων ή του δανεισμού. Για να υπάρξει δανεισμός μικρών συνεργατικών και συνεταιριστικών εγχειρημάτων είναι αναγκαίο να δημιουργηθούν χρηματοδοτικά εργαλεία ικανά να προσφέρουν μικρο-πιστώσεις, αλλά και να επωμιστούν το σχεδιασμό που έχει αποφασιστεί σε πολιτικό επίπεδο (εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό). Στην κατεύθυνση αυτή, το Υπουργείο Οικονομίας έχει προχωρήσει στη σύσταση ομάδας εργασίας που εξετάζει την αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων για την ενίσχυση της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας, τμήμα της οποίας αποτελούν και τα εγχειρήματα κοινωνικής επιχειρηματικότητας.

Πέρα από τις παρεμβάσεις 57 εκ. € που χρηματοδοτούνται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Ανθρώπινου Δυναμικού (ΕΠΑΝΑΔ) οι οποίες θα στηρίξουν οριζόντια και στοχευμένα την προώθηση και ανάπτυξη εγχειρημάτων κοινωνικής οικονομίας, υπάρχει ιδιαίτερη πρόβλεψη (επενδυτική προτεραιότητα 9.5) σε κάθε ένα από τα 13 περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα για τη χρηματοδότηση κοινωνικών εγχειρημάτων τοπικού ή περιφερειακού χαρακτήρα. Η συνολική δημόσια δαπάνη που έχει προϋπολογισθεί στα ΠΕΠ για το σκοπό αυτό υπερβαίνει τα 79 εκ. € (για την Περιφέρεια Αττικής 26,5 εκ. €, για την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη 12 εκ. €).

Πέρα από αυτές τις αμιγώς στοχευμένες στην κοινωνική οικονομία δράσεις, οι κοινωνικές επιχειρήσεις περιλαμβάνονται ισότιμα με τις υπόλοιπες νομικές μορφές επιχειρήσεων στις προσκλήσεις όλων των τομεακών επιχειρησιακών προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2014-20. Αναφέρω ενδεικτικά τις 4 προδημοσιεύσεις του ΕΠΑΝΕΚ (αμέσως μετά τις γιορτές θα εκδοθούν οι επίσημες προσκλήσεις) και το πρόγραμμα ενίσχυσης της απασχόλησης και της ρευστότητας του ΟΑΕΔ.

Σε αυτό το σημείο, θα ήθελα να επισημάνω ότι το θεσμικό πλαίσιο για την Κοινωνική Οικονομία που σύντομα θα κατατεθεί στο Ελληνικό Κοινοβούλιο από το αρμόδιο Υπουργείο, θα αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο στην προσπάθειά μας να χρηματοδοτήσουμε και να ενισχύσουμε πραγματικά εγχειρήματα Κοινωνικής Οικονομίας και να μην επαναλάβουμε στρεβλώσεις του παρελθόντος, όταν σε πολλές περιπτώσεις η προσχηματική χρήση της νομικής μορφής των ΚΟΙΝΣΕΠ οδήγησε σε φαινόμενα εργασιακής εκμετάλλευσης που καμία σχέση δεν έχουν με τις αρχές της Κοινωνικής Οικονομίας.

Η Κοινωνική Οικονομία αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο της οικονομίας που μπορεί και πρέπει να συμβάλει στην αλλαγή του συσχετισμού προς όφελος του κόσμου της εργασίας, υποστηρίζοντας τις κατηγορίες του πληθυσμού και εκείνα τα παραγωγικά υποκείμενα που έχουν πληγεί περισσότερο από την κρίση. Αποτελεί λοιπόν μια από τις αιχμές του στρατηγικού μας σχεδίου και της υλοποίησης από τώρα των θεσμικών και αναπτυξιακών του στόχων, στο πλαίσιο του παράλληλου προγράμματος.

Σε ό,τι αφορά τέλος τα προγράμματα των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων που αποτελούν τη βασική πηγή χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας για το επόμενο πολύ κρίσιμο διάστημα, ο κλάδος της Κοινωνικής Οικονομίας είναι αυτός που συμπυκνώνει καλύτερα τους τρεις κεντρικούς άξονες πάνω στους οποίους θέλουμε να κατευθυνθεί το ΕΣΠΑ της νέας προγραμματικής περιόδου:

ΕΡΓΑΣΙΑ – ΑΝΑΠΤΥΞΗ – ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ

Οιλία Γ. Σταθάκη στην ολομέλεια της Βουλής 19.11.15

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ (Υπουργός Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού): Καταθέτω -έντεκα νομίζω είναι- νομοτεχνικές βελτιώσεις και κάποιες που διευκρινίζουν τα προβλήματα που είχαν τεθεί και κατά τη διάρκεια της συζήτησης.

Καλά, η πρώτη είναι ο τίτλος, άνευ σημασίας, θα σταθώ στις τέσσερις-πέντε που είναι οι βασικές.

Να ξεκινήσω από την πρώτη και βασική.

Στο άρθρο 14 του σχεδίου νόμου, παράγραφος 2 του άρθρου 9, μετά τη φράση «πρόταση εκκαθάρισης» προστίθεται η φράση «και σχέδιο διευθέτησης οφειλών». Ενισχύει προφανώς το αυτονόητο, με καλύτερο τρόπο.

Δεύτερον, διευκρινίζεται το περί συνεργάσιμου οφειλέτη στην περίπτωση δ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 14 του σχεδίου νόμου.

Αναδιατυπώνεται ως εξής: «δ) ο οφειλέτης είναι συνεργάσιμος δανειολήπτης, βάσει του Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών, όπου αυτός εφαρμόζεται». Και υπενθυμίζω ότι τώρα αρχίζει η εφαρμογή του, άρα δεν έχει καμία σχέση με το παρελθόν. Ξεκινάει ουσιαστικά, ο χρόνος μηδέν είναι τώρα, περίπου τον Γενάρη.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: Όπου λέει ο οφειλέτης είναι συνεργάσιμος;

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ (Υπουργός Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού): Όπου αυτός εφαρμόζεται. Δεν υπάρχει, αναδρομική, όμως, τέτοια υπόσταση, δεν υπήρχε πριν ο Κώδικας.

Στην τροποποιούμενη με την παράγραφο 1 του άρθρου 14 του σχεδίου νόμου παράγραφο 2 του άρθρου 9 του ν.3869/2010 διαγράφεται η φράση «Σε αυτήν την περίπτωση το σχέδιο ρύθμισης δεν θα πρέπει να παραβλάπτει τη συλλογική ικανοποίηση των πιστωτών».

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΚΡΕΚΑΣ: Θα τα μοιράσετε;

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ (Υπουργός Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού): Ναι, θα μοιραστούν.

Θα πάμε στην επόμενη σημαντική παράγραφο. Διαγράφεται όλο το κομμάτι που αφορά τους εκτιμητές και τον ειδικό εμπειρογνώμονα. Σε αυτό το κομμάτι, το οποίο είναι η παράγραφος 1 του άρθρου 14 που τροποποιεί την παράγραφο 2 του άρθρου 9 του ν.3869/2010 διαγράφεται το «Η εκτίμηση του ποσού που αντιστοιχεί στην τιμή του ακινήτου σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης γίνεται από ειδικό εμπειρογνώμονα εντός τριάντα ημερών……κ.λπ.», φεύγει όλη αυτή η παράγραφος και αντικαθίσταται «Με πράξη της Τράπεζας της Ελλάδος η οποία θα εκδοθεί μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2015 ορίζονται οι κατευθύνσεις οι οποίες λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της μέγιστης ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη». Αυτό αναδιατυπώνεται ως εξής: «Με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος η οποία θα εκδοθεί εντός τριάντα ημερών από τη δημοσίευση του παρόντος ορίζονται η διαδικασία και τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της μέγιστης ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη και τον προσδιορισμό του ποσού το οποίο θα ελάμβαναν οι πιστωτές σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης, καθώς και για τον προσδιορισμό της ενδεχόμενης ζημίας των πιστωτών».

Ουσιαστικά η διαδικασία μεταφέρεται με ένα κανονιστικό πλαίσιο το οποίο θα πρέπει να διευκολύνει όλη τη διαδικασία που θα κάνει ο δικαστής κατά την πράξη ορισμού της τιμής αυτής καθώς και των κανόνων οι οποίοι θα διέπουν την αποτίμηση ακριβώς αυτών των δυνατοτήτων.

Τώρα, στο επόμενο θέμα που αφορά τα κριτήρια, τις προϋποθέσεις για την ένταξη στον νόμο, γίνεται σαφέστερο το σημείο α΄. Λέμε λοιπόν: «α) το συγκεκριμένο ακίνητο χρησιμεύει ως κύρια κατοικία του». Στο σημείο δ΄ προστίθεται «είναι συνεργάσιμος δανειολήπτης, βάσει του Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών, όπου αυτός εφαρμόζεται», που υπάρχει και στο προηγούμενο άρθρο, και προστίθεται στο ε΄ ότι «βρίσκεται σε πραγματική αδυναμία πληρωμής των μηνιαίων καταβολών όπως αυτές ορίζονται στο σχέδιο διευθέτησης οφειλών της προηγούμενης παραγράφου».

Προστίθεται ακόμη σε αυτήν την παράγραφο -δεν τη διαβάζω όλη- ότι «η συνεισφορά του Ελληνικού Δημοσίου στο παραπάνω σχέδιο διευθέτησης οφειλών δεν μπορεί να υπερβαίνει σε διάρκεια τα τρία έτη και καταβάλλεται στους πιστωτές υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης παραμένει συνεπής στην καταβολή της ελάχιστης συνεισφοράς». Αναφερόμαστε στο ότι θα πληρώνει ένα ποσοστό μικρό, 5% έως 10% του εισοδήματός του ο οφειλέτης. Το κράτος θα πληρώνει όλο το υπόλοιπο, υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης παραμένει συνεπής στην καταβολή της ελάχιστης συνεισφοράς. Αυτή είναι η επιπρόσθετη τροπολογία.

Στην τροποποιούμενη με την παράγραφο 1 του άρθρου 14 του σχεδίου νόμου παράγραφο 2 του άρθρου 9 του ν. 3869/2010, στην τρίτη παράγραφο αυτής, μετά τη φράση «από το Ελληνικό Δημόσιο στους πιστωτές», εκεί δηλαδή όπου αυτό καλύπτει, προστίθεται η φράση «για το 2016». Το 2016 είναι ένα μεταβατικό έτος όπου υπάρχει μια ιδιαιτερότητα στον τρόπο που θα γίνει αυτή η πληρωμή, σε σχέση με το 2017 και το 2018, και γι’ αυτό θέλει μια διευκρίνιση, ότι αυτό, το 2016, είναι ξεχωριστό έτος από το 2017 και το 2018 αναφορικά με τον τρόπο προσδιορισμού.

Και η τελευταία νομοτεχνική βελτίωση, η ενδέκατη, αφορά τη μεταβατικότητα και τις μεταβατικές διατάξεις. Διατυπώθηκε από πάρα πολλούς ομιλητές. Λέμε λοιπόν: «Η εφαρμογή του παρόντος άρθρου αρχίζει από 1/1/2016 και δεν καταλαμβάνει εκκρεμείς υποθέσεις καθώς και αιτήσεις που έχουν κατατεθεί έως και 31/12/2015».

(Στο σημείο αυτό ο Υπουργός Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού κ. Γεώργιος Σταθάκης καταθέτει για τα Πρακτικά τις προαναφερθείσες νομοτεχνικές βελτιώσεις, οι οποίες έχουν ως εξής:………

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ (Υπουργός Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.

Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι, κανένας δεν θριαμβολογεί εδώ μέσα, αλλά και κανένας δεν διατυπώνει τη σκέψη ότι φεύγουμε από ένα καθολικό σύστημα προστασίας, το οποίο –υποτίθεται- υπήρχε και πάμε σε ένα «περιορισμένης προστασίας» σύστημα, όπως λέγεται. Θα ήθελα να το διαπιστώσουμε ευθέως.

Θα απευθυνθώ στη Νέα Δημοκρατία με το μορατόριουμ και το νόμο του Χατζηδάκη. Δεν ήταν στις 36.000 ευρώ το όριο του εισοδήματος; Πάνω από αυτό το όριο υπήρχε προστασία; Άρα, το μορατόριουμ απευθυνόταν στις 36.000 ευρώ. Αν θυμάμαι καλά, αυτό είναι το όριο και στο νόμο που προτείνουμε.

Θα απευθυνθώ στο νόμο Κατσέλη του ΠΑΣΟΚ ή με τον κωδικό –αποφασίστε πώς θέλετε να τον αποκαλούμε- και θα σας θέσω το πραγματολογικό ερώτημα: Προστάτευε αυτός ο νόμος ένα νοικοκυριό –ας πούμε- που είναι πάνω από το 80%, το οποίο είχε ένα ακίνητο αξίας 160.000 ευρώ, αλλά δίπλα σε αυτό έχει αυτή η κοινωνική ομάδα ακίνητα αξίας 406.000 ευρώ;

Καταθέτω στα Πρακτικά τη διανομή εισοδήματος των δανειοληπτών, την αξία του ακινήτου πρώτης κατοικίας και το σύνολο των ακινήτων που διαθέτει κάθε νοικοκυριό στην ανάλογη διανομή.

(Στο σημείο αυτό ο Υπουργός Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού κ. Γεώργιος Σταθάκης καταθέτει για τα Πρακτικά το προαναφερθέν έγγραφο, το οποίο βρίσκεται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής)

Άρα, επαναλαμβάνω, αν ήταν καθολική η προστασία, όπως λέτε, τότε σημαίνει ότι πρέπει να εξηγήσετε δύο απλά πράγματα. Πρώτον, ότι στο νόμο έχουν ενταχθεί εκατόν εβδομήντα χιλιάδες νοικοκυριά από τα τετρακόσιες τριάντα χιλιάδες που έχουν «κόκκινα» δάνεια και το δεύτερο που πρέπει να εξηγήσουμε είναι με ποιο τρόπο προστατευόταν η πρώτη κατοικία από το νόμο, εάν η συνολική αξία των ακινήτων ήταν πολλαπλάσια της πρώτης.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, λοιπόν, ας αποστασιοποιηθούμε από αυτή την ιδέα είτε της Νέας Δημοκρατίας είτε του ΠΑΣΟΚ, ότι τα συστήματα προσέφεραν καθολική προστασία, το αντίθετο θα έλεγα. Μπορώ να σας προσθέσω και το στοιχείο των απορρίψεων στο νόμο Κατσέλη, το 40%. Αυτό που έκανε, όμως, αυτός ο νόμος και είναι γεγονός και είχε πάρα πολλά θετικά σημεία είναι ότι εισήγαγε δύο έννοιες που είναι βασικές και τις κρατάμε και στο νέο νόμο.

Πρώτη είναι η έννοια του υπερχρεωμένου νοικοκυριού, ότι ένα νοικοκυριό προσφεύγει στο νόμο όταν είναι υπερχρεωμένο και αυτή την πλευρά του νόμου την ενισχύσαμε τον Αύγουστο, προσθέτοντας όχι μόνο τα χρέη προς τις τράπεζες, αλλά και τα χρέη προς την Εφορία και τους ασφαλιστικούς οργανισμούς. Άρα ενισχύσαμε το χαρακτήρα του υπερχρεωμένου νοικοκυριού και της αναγκαιότητας να ιδωθεί από το δικαστή το σύνολο των χρεών και να ρυθμιστεί αναλόγως.

Και το δεύτερο στοιχείο είναι φυσικά η προστασία της πρώτης κατοικίας για τη μεγάλη πλειοψηφία του νοικοκυριών που μπορούν να προστατευθούν, επειδή είναι βασικό τους περιουσιακό στοιχείο, στο νόμο αυτό.

Τραβήξαμε το όριο και τα στοιχεία που έχω καταθέσει, είναι αρκούντως αποκαλυπτικά.

Για την αντικειμενική αξία, δεν το συζητώ, διότι, όπως ξέρετε, σε σχέση με αυτό το κριτήριο, το σύνολο της αντικειμενικής αξίας, η υψηλότερη που βρίσκω είναι 225.000 ευρώ.Στο 100% των Ελλήνων η αντικειμενική αξία της πρώτης κατοικίας τους είναι χαμηλότερη από αυτή.

Δεύτερο κριτήριο, το κριτήριο του εισοδήματος. Το κριτήριο του εισοδήματος των 35.000 ευρώ που βάλαμε, καλύπτει το 63% με 64% των δανειοληπτών και το αντίστοιχο ποσό 85% των ανθρώπων που κάνουν δήλωση φόρου εισοδήματος. Επαναλαμβάνω, το 85% των συμπολιτών μας είναι κάτω από αυτό το εισόδημα και το 60% περίπου των συμπολιτών μας που έχουν πάρει δάνειο. Άρα, είναι ένα δίκαιο σημείο αναφοράς πάνω από το οποίο ξεκινάει η δυνατότητα να υπάρχει ένας δικαστικός μηχανισμός προστασίας. Αυτά για τα όρια.

Το δεύτερο όριο του εισοδήματος, που εμπλέκεται το κράτος και στηρίζει το νοικοκυριό, είναι στο 25%. Να θυμίσω ότι σε αυτό το επίπεδο περίπου σε πραγματικό εισόδημα 15.000 ευρώ καθαρό, 20.000 ευρώ μεικτό, περίπου το 30% με 35% καλύπτονται των δανειοληπτών και στο ίδιο ποσό φτάνουμε στο 75% των Ελλήνων φορολογουμένων. Και το λέω αυτό με την έννοια όχι μόνο αυτών που έχουν γίνει αποδέκτες δανείων, αλλά και με την έννοια της αίσθησης του μέτρου για τι κοινωνικές ομάδες και κατηγορίες συζητάμε.

Τι κάνει ο νέος νόμος, λοιπόν, ως προς αυτά, έχοντας τραβήξει αυτά τα δύο όρια; Το πρώτο θέμα είναι να θυμόμαστε πάντα ότι αυτός ο νόμος είναι στο πλαίσιο μιας προσπάθειας να επιλυθεί ένα πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι τα «κόκκινα» δάνεια. Μιλάμε για ένα ρεκόρ στο «κόκκινα» δάνεια του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, είναι στο 40%. Υπενθυμίζω ότι στην Ευρώπη είναι 5% με 7% στο τραπεζικό σύστημα. Υπενθυμίζω ότι προχωράμε σε μια ανακεφαλαιοποίηση, όχι όμως απλά μία ανακεφαλαιοποίηση όπως οι προηγούμενες, αλλά και με την ένταξη του ελληνικού τραπεζικού συστήματος από 1/1 στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα.

Άρα, μπαίνουμε σε ένα ενιαίο σύστημα που ει δυνατόν πρέπει να αντιμετωπίσουμε ταυτόχρονα και τα προβλήματα που κουβαλάει με τρόπο δίκαιο, σωστό και λογικό. Άρα, πρέπει να αποκλιμακώσουμε τα «κόκκινα» δάνεια. Απέναντι σε αυτή την αποκλιμάκωση υπάρχουν μια σειρά από εργαλεία, ήδη ψηφισμένα πριν από αυτόν τον νόμο, τα οποία ενθαρρύνουν την αναδιάρθρωση των «κόκκινων» δανείων και το «πρασίνισμά» τους.

Ο Κώδικας Δεοντολογίας με την ελάχιστη διαβίωση -αναφέρομαι στα 1.100 ευρώ με βάση την ΕΛΣΤΑΤ- προτρέπει ουσιαστικά το τραπεζικό σύστημα να αναδιαρθρώνει τα δάνεια των δανειοληπτών με βάση τις ελάχιστες δαπάνες διαβίωσης μιας οικογένεια των 1.100 ευρώ, προκειμένου να «πρασινίζει» τα δάνεια με βάση το αντικειμενικό αυτό δεδομένο.

Άρα, η μείωση του εισοδήματος που έχει υποστεί ένα νοικοκυριό οφείλει υπό αυτόν τον Κώδικα να ενσωματώσει μια διαδικασία αναδιάρθρωσης και επαναδιαπραγμάτευσης με την τράπεζα με κάποιο αντικειμενικό δεδομένο.

Ο δεύτερος θεσμός που εισαγάγαμε εμείς τον περασμένο Αύγουστο είναι η ίδρυση του δημόσιου φορέα ο οποίος αποτυπώνει την ικανότητα ενός νοικοκυριού να εξυπηρετεί δάνεια. Τι κάνει αυτός ο φορέας; Ό,τι κάνει και το δικαστήριο. Δηλαδή στο δικαστήριο -και μόνο στο δικαστήριο και όχι στις τράπεζες- ο δανειολήπτης υποχρεούται να προσκομίσει το σύνολο των περιουσιακών του στοιχείων. Με βάση αυτά, αποτυπώνεται η δυνατότητα αποπληρωμής ενός δανείου. Αποκτά μια βαθμολογία, δηλαδή, και με βάση αυτή τη βαθμολογία έχουμε ένα αντικειμενικό θεσμό, τον οποίον πρέπει να σέβονται οι τράπεζες και να αναπροσαρμόζουν τα δάνεια. Έτσι, ο δανειολήπτης αποκτά ένα ισχυρό πλεονέκτημα, προκειμένου να διεκδικήσει μια δίκαιη ρύθμιση του δανείου του.

Ανοίγουμε πενήντα κέντρα πληροφόρησης. Ενισχύουμε τα Ειρηνοδικεία για επιτάχυνση των διαδικασιών κ.ο.κ.

Έρχομαι υπό αυτές τις συνθήκες στο τι επακριβώς κάνει αυτός ο νόμος. Ο νόμος αυτός λέει τρία βασικά πράγματα:

Πρώτον, αν όλα τα άλλα που έχουμε θέσει πριν δεν λειτουργούν και το νοικοκυριό αισθάνεται ότι η πρακτική των τραπεζών απέναντί του απειλεί ή δεν αποτελεί μια δίκαιη αντιμετώπισή του, έχει το δικαίωμα να προσφύγει στο νόμο. Το νοικοκυριό, προσφεύγοντας στο νόμο αυτό, κι εφόσον πληρούνται τα δύο αυτά κριτήρια που είπαμε -το κριτήριο του εισοδήματος και το κριτήριο της αντικειμενικής αξίας που είναι δεδομένο- καλείται να αποφασίσει με βάση την τρέχουσα αξία του ακινήτου σήμερα.

Άρα, εγκαινιάζεται μια διαδικασία αποτύπωσης της πραγματικής αξίας του ακινήτου σε εμπορικούς όρους σήμερα. Αυτό γίνεται με μια διαδικασία. Θα βγάλει κάποιους κανόνες η Τράπεζα της Ελλάδος. Ο δικαστής θα το προχωρήσει.

Ουσιαστικά, με βάση αυτή την αξία, το δάνειο το οποίο φέρει ο δανειολήπτης χωρίζεται σε δύο τμήματα. Το ένα τμήμα είναι αυτό που εκπορεύεται, που προκύπτει από τη σημερινή εμπορική αξία -όλοι θα συμφωνήσουμε ότι είναι υποδεέστερη ή πολύ χαμηλότερη από την αρχική αξία όταν πάρθηκε το δάνειο- και το δεύτερο κομμάτι του δανείου είναι το μη εξυπηρετούμενο, το οποίο μπαίνει στην άκρη για τρία χρόνια με προοπτική διαγραφής στο τέλος της τριετίας.

Αυτή η αναπροσαρμογή προφανώς βελτιώνει τη δόση που πρέπει να εξυπηρετεί. Είναι ένας θετικός διακανονισμός για τον δανειολήπτη. Μειώνεται λογικά η δόση. Εγγράφεται, όμως, και η ζημιά της τράπεζας από αυτή την απομείωση του δανείου.

Το δεύτερο θέμα στοιχείο αφορά την ουσία του νόμου. Ένα κομμάτι από αυτά τα νοικοκυριά τα οποία βρίσκονται κάτω από το 25% καλύπτονται πλήρως. Δηλαδή, γίνεται αυτή η διαδικασία, αποτυπώνεται το τίμημα, η μηνιαία δόση που πρέπει να πληρώνει αυτό το νοικοκυριό, κι αυτό καλείται να πληρώσει μια ελάχιστη εισφορά - υπολογίζουμε 5% για τα κατά από 8.000, 10% για την ενδιάμεση κατηγορία- και το υπόλοιπο έρχεται και το συμπληρώνει το κράτος. Αυτή είναι η δεύτερη κατηγορία, 100% προστατευμένη με κρατική αρωγή και στήριξη.

Η τρίτη κατηγορία αφορά την ενδιάμεση κατηγορία των 20.000 έως 36.000 ευρώ. Εδώ, με βάση τη νέα τιμή και τη νέα αποτίμηση, το νοικοκυριό καλείται να εξυπηρετεί το δάνειό του. Επαναλαμβάνω με βάση τα στατιστικά μας στοιχεία σ’ αυτήν την κατηγορία, το ύψος του δανείου που έχουν πάρει αυτά τα νοικοκυριά σε αυτήν την κατηγορία μεσοσταθμικά μπορώ να σας πω ότι είναι περίπου 70.000 η μέση αντικειμενική αξία και περίπου 90.000 το μέσο στεγαστικό δάνειο. Με βάση αυτά τα στατιστικά δεδομένα, είναι απίθανο ή πάρα πολύ δύσκολο να σκεφτούμε περιπτώσεις νοικοκυριών που δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν το δάνειο που προκύπτει από την τρέχουσα εμπορική αξία σ’ αυτήν την κατηγορία, επαναλαμβάνω με βάση τα στατιστικά στοιχεία που έχουμε τόσο για το μέγεθος του διαμερίσματος -μιλάμε για διαμερίσματα κάτω από 103, 104 τετραγωνικά- όσο και για ένα μέσο δάνειο αυτής της τάξης και ένα μέσο εισόδημα, όπως φανταζόμαστε. Άρα, για να χάσει τη δυνατότητα ένα νοικοκυριό να εξυπηρετεί το δάνειό του και να κινδυνεύσει, πρέπει να έχει υποστεί μείωση εισοδήματος και να έχει δυσανάλογα ακριβό ακίνητο.

Και σ’ αυτήν, όμως, την περίπτωση -και μπαίνω στο τρίτο και τελευταίο κομμάτι- στις οριακές αυτές περιπτώσεις ο δικαστής θα επαναφέρει το θέμα στην τράπεζα κι η τράπεζα, πριν προχωρήσει σε οποιαδήποτε άλλη πράξη, πρέπει να εξαντλήσει τις δυνατότητες του Κώδικα Δεοντολογίας, προκειμένου να αναδιαρθρωθεί το συγκεκριμένο δάνειο και να μην οδηγηθεί στην ακραία λύση.

Υπό τις δεδομένες συνθήκες αυτές θα πρέπει μάλλον να συμφωνήσουμε ότι ο νόμος έχει συγκεκριμένα πλεονεκτήματα, έχει συγκεκριμένους περιορισμούς. Προφανώς στην εφαρμογή του για τρία χρόνια -θα αναθεωρήσουμε έξι μήνες πριν ολοκληρωθεί- θα πρέπει να δούμε πώς θα δουλέψει στην πράξη. Εμείς επενδύουμε στην ιδέα ότι ο ίδιος ο νόμος θα ενθαρρύνει τη μεγάλη αποκλιμάκωση των «κόκκινων» δανείων από μόνος του και ταυτόχρονα, θα δημιουργήσει τα εχέγγυα για τη μεγάλη πλειοψηφία των νοικοκυριών, όπως ακριβώς σας την ανέφερα. Και νομίζουμε –κι επιμένω σ’ αυτό- ότι η ιδέα ότι υπήρχε μια ομάδα…

Η ιδέα ότι υπήρχε μια μεγάλη κοινωνική ομάδα την οποία εξαιρούμε σήμερα, είναι παραπλανητική, διότι επαναλαμβάνω για πολλοστή φορά ότι οι δύο προηγούμενοι νόμοι είχαν ο μεν νόμος Χατζηδάκη τα 36.000 ευρώ, που τα διατηρούμε πλήρως, ο δε νόμος ο αρχικός εξοβέλιζε εκ των πραγμάτων εκείνη την κοινωνική ομάδα, το πάνω 20%, που τα ακίνητα και οι αξίες τους είναι υπερδιπλάσια της αξίας της πρώτης κατοικίας τους. Αυτό το σημείο το αναγνωρίζουμε ότι κάνουμε ένα βήμα πίσω, μάλλον καλώς κάνουμε.

Ευχαριστώ.

Ομιλία Α. Χαρίτση Υφ. Οικονομίας Ανάπτυξης και Τουρισμού στην πρώτη συνεδρίαση της Ε.Π. του ΕΣΠΑ 2014-2020

xaritsisΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2015
Η 1η συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης γίνεται, όπως όλοι γνωρίζουμε, εντός μιας εξαιρετικά κρίσιμης οικονομικής συγκυρίας όχι μόνο για τη χώρα μας, αλλά και για την Ευρώπη γενικότερα. Θα ξεκινήσω λέγοντας κάτι που ίσως ακουστεί παράδοξο, αλλά κατά τη γνώμη μου ισχύει. Παρ’ όλο το δυσμενές δημοσιονομικό περιβάλλον, πολλά από τα σημαντικότερα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας παραμένουν ενεργά και περιμένουμε εκείνες τις πολιτικές μακροοικονομικές και μικροοικονομικές προϋποθέσεις για να αναπτυχθούν και να αξιοποιηθούν.

Αυτό το πλαίσιο προϋποθέσεων ευελπιστούμε ότι θα το επηρεάσουμε κι εμείς με βασικό μας εργαλείο το ΕΣΠΑ 2014 – 2020, έτσι ώστε να προκύψει η πολυπόθητη επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας σε νέες ισχυρές και στέρεες βάσεις. Με τις δράσεις μας για τη μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, την καινοτομία και την επιχειρηματικότητα θα επιδιώξουμε να παρέμβουμε στο επίπεδο της παραγωγής και με τις δράσεις μας στο κοινωνικό πεδίο γιατί η αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, το ανθρώπινο δυναμικό γενικότερα, τις υποδομές και το περιβάλλον, να εμπλουτίσουμε τους γενικούς όρους άσκησης της οικονομικής δραστηριότητας προς μια νέα βιώσιμη κατεύθυνση.
Ας δούμε όμως λίγο πιο συγκεκριμένα το ρόλο της Επιτροπής Παρακολούθησης. Στο σημείο αυτό να επισημάνω μια λεπτομέρεια, ενδεικτική των προθέσεων σχεδιασμού της διακυβέρνησης της νέας προγραμματικής περιόδου. Παρά το ότι η Επιτροπή Παρακολούθησης δεν προβλέπεται από το γενικό κανονισμό, σωστά προβλέφθηκε από το νόμο 4514 η δημιουργία της, καθώς δίνει την ευκαιρία για καλύτερο συντονισμό όλων των προγραμμάτων, δίνει λύσεις συναινετικές σε οριζόντια θέματα, δίνει τη δυνατότητα σε όλα τα μέλη να παρακολουθούν την εξέλιξη των προγραμμάτων, να αναλαμβάνονται δεσμεύσεις και να κινητοποιούνται όλα τα επίπεδα προγραμματισμού και σχεδιασμού. Όπως θα δείτε και από τη θεματολογία η οποία σας έχει μοιραστεί της σημερινής ατζέντας, επιχειρείται μια σύνθεση των δυο πολύ βασικών αξόνων της πολιτικής μας. Αφ’ ενός θα συζητήσουμε τα προγραμματικά και ουσιαστικά προαπαιτούμενα ενεργοποίησης της νέας περιόδου, από κοινού με τις νέες κοινές μεθόδους, προσεγγίσεις της αλλαγής, του παραγωγικού υποδείγματος οι οποίες περιλαμβάνονται στη νέα προγραμματική περίοδο. Ενδεικτικά αναφέρω τη στρατηγική για την έξυπνη εξειδίκευση και τις ολοκληρωμένες επενδύσεις. Από την άλλη, θα συζητήσουμε για τις ενέργειες που αποσκοπούν στην πρόσβαση του επενδυτικού και του ευρύτερου κοινού στα προγράμματα του ΕΣΠΑ, τα ζητήματα δηλαδή πληροφόρησης και επικοινωνίας, στην «ανοιχτότητα» και φιλικότητα των δομών του ΕΣΠΑ και στην αναβαθμισμένη, εκσυγχρονισμένη και παραγωγικότερη διαχείριση της επιχειρησιακής καθημερινότητας. Μέσω της Επιτροπής Παρακολούθησης δίνεται η δυνατότητα να παρουσιαστούν οι μέχρι τώρα εξελίξεις στα μεγάλα ζητήματα της νέας περιόδου και να συζητηθούν οι σημαντικότερες όψεις των αναπτυξιακών εργαλείων, αλλά και των θεσμικών και τεχνικών όρων απλούστευσης και συμμετοχής.
Στο σημείο αυτό να πω δυο λόγια για το κλείσιμο της περιόδου 713 πριν μπούμε με μεγαλύτερη λεπτομέρεια στα της προγραμματικής περιόδου 2014 – 2020. Με δεδομένο τα επιχειρησιακά προγράμματα της περιόδου 2007 – 2013 ολοκληρώνονται στο τέλος του 2015 ως προς την επιλεξιμότητα της κοινοτικής συμμετοχής. Βασική προτεραιότητα για το Υπουργείο μας, ως συντονιστικό Υπουργείο, αποτελεί το επιτυχές κλείσιμο της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου. Με την ελαχιστοποίηση του κινδύνου απώλειας όρων από την κοινοτική συμμετοχή, αλλά και ταυτόχρονα με την αποφυγή πρόσθετης επιβάρυνσης των εθνικών πόρων, αλλά και υπέρμετρης υπερδέσμευσης των προγραμμάτων της νέας προγραμματικής περιόδου 2014 – 2020. Θα πρέπει να είναι σαφές σε όλους ότι παρ’ όλο την πολύ μεγάλη προσπάθεια η οποία έχει γίνει το τελευταίο διάστημα και η οποία έχει αποδώσει καρπούς, υπάρχουν ακόμα επικινδυνότητες κλεισίματος σε επιμέρους επιχειρησιακά προγράμματα του ΕΣΠΑ, αλλά και σε επιμέρους έργα. Παρ’ όλο το ιδιαίτερα δυσμενές ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον, καθόλη τη διάρκεια της προγραμματικής περιόδου και ειδικά το τελευταίο διάστημα η Εθνική Αρχή Συντονισμού σε συνεχή συνεργασία με τις Διαχειριστικές Αρχές, τους λοιπούς φορείς διαχείρισης και τους φορείς υλοποίησης των έργων, κατάφερε να εξασφαλίσει τη μέγιστη δυνατή επιτυχία στην ολοκλήρωση των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και να αποτρέψει στο βαθμό του εφικτού την επιβάρυνση του εθνικού προϋπολογισμού, αλλά και των προγραμμάτων της νέας περιόδου.
Θα μου επιτρέψετε να κάνω μια αναφορά σε μια συζήτηση η οποία έχει αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα σε σχέση με τον κίνδυνο απώλειας πόρων και τη διαχείριση που έγινε τα προηγούμενα χρόνια. Πολύ σύντομη αναφορά για να περάσω στα ζητήματα της περιόδου 2014 – 2020. Λένε κάποιοι ότι παραλάβαμε πολύ υψηλή απορρόφηση και τώρα κινδυνεύουμε με απώλεια πόρων. Πράγματι εάν κάποιος σταθεί μόνο στην απορρόφηση που κατά μέσο όρο έφτανε στο 88% των πόρων του ΕΣΠΑ μέχρι τις 31/12/2014, θα μπορούσε να εφησυχάσει και να θεωρήσει ως δεδομένη την επιτυχή ολοκλήρωση των προγραμμάτων χωρίς τον κίνδυνο απώλειας πόρων. Ο μέσος όρος όμως δεν δείχνει πάντα υπαρκτά προβλήματα απορρόφησης σε συγκεκριμένα προγράμματα και τούτο ανεξαρτήτως των ζητημάτων χρηματοδότησης μέσω του προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, όπου βεβαίως το τελευταίο διάστημα, όπως όλοι γνωρίζουμε, παρατηρήθηκαν σημαντικά προβλήματα ρευστότητας. Από τη μεριά μας την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, αλλά και τις υπηρεσίες του Υπουργείου μας και δράττομαι της ευκαιρίας να εξάρω την πολύ σημαντική δουλειά που έγινε ειδικά το τελευταίο διάστημα σε αυτή την κατεύθυνση, καταβλήθηκε πολύ μεγάλη προσπάθεια και πλέον μπορούμε με αισιοδοξία να δηλώσουμε ότι τα προγράμματα θα κλείσουν ομαλά και χωρίς να υπάρξει η παραμικρή απώλεια πόρων από την κοινοτική συνδρομή.  Οι ενέργειές μας κινήθηκαν στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της ρευστότητας. Σε αυτό συνετέλεσε η πολύ στενή συνεργασία του Υπουργείου μας με το Υπουργείο Οικονομικών και το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Οι νέες δανειακές συμβάσεις τις οποίες υπογράψαμε με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, οι οποίες ειδικά στην περίοδο Αυγούστου – Σεπτεμβρίου που αντιμετωπίσαμε και το μεγαλύτερο πρόβλημα ρευστότητας και υπήρχε η πολύ μεγάλη ανάγκη επιτάχυνσης των πληρωμών, μας βοήθησαν αποφασιστικά.

Και βεβαίως οι νέες ρυθμίσεις οι οποίες ψηφίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μετά από συνεργασία μας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και σε αυτό θα ήθελα να συγχαρώ και να ευχαριστήσω και τις Υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και κυρίως την DigiRegioοι οποίες συνέβαλαν αποφασιστικά στην ψήφιση αυτών των ρυθμίσεων, οι οποίες επίσης μας διευκολύνουν πολύ σημαντικά στο ζήτημα της ρευστότητας.

Θα πρέπει να είναι σαφές σε όλους ότι αυτή η προσπάθεια η οποία ξεκίνησε τους τελευταίους μήνες και η οποία οδήγησε σε πλήρη αποκατάσταση των πληρωμών και άνοιγμα του συστήματος πληρωμών θα πρέπει να συνεχιστεί με τους ίδιους εντατικούς ρυθμούς και δε θα πρέπει να υπάρξει ούτε μία στιγμή χαλάρωσης των Διαχειριστικών Αρχών, των δικαιούχων, των αναδόχων έργων και συνολικά όλων των εμπλεκόμενων στην υλοποίηση των έργων.

Τα έργα και αυτό είναι το μήνυμα το οποίο πρέπει όλοι να κρατήσουμε κι από τη σημερινή μας συνεδρίαση, θα πρέπει να ολοκληρωθούν, να παραλειφθούν, να πληρωθούν και να καταχωρηθούν στο ΟΠΣ ταχύτατα, χωρίς καμία χρονοτριβή.

Αυτά όσον αφορά το μεταβατικό αν θέλετε στάδιο μεταξύ των δύο προγραμματικών περιόδων. Ας σταθούμε όμως τώρα λίγο περισσότερο στο καθαυτό αντικείμενο της Επιτροπής Παρακολούθησης, την προγραμματική περίοδο δηλαδή ΕΣΠΑ 2014-2020 και να αναφέρουμε κάποιες βασικές προσεγγίσεις και προτεραιότητές μας γι΄ αυτή τη νέα προγραμματική περίοδο.

Παρά τις επιμέρους διαφωνίες μας στο πως βρήκαμε το ΕΣΠΑ όταν αναλάβαμε και τα προγράμματά του, αποφασίσαμε να μην μπούμε σε χρονοβόρες διαδικασίες διαπραγμάτευσης για την αναθεώρηση των ήδη εγκεκριμένων προγραμμάτων.

Αλλά αντίθετα να δώσουμε έμφαση στον μέσο της προβλεπόμενης εξειδίκευσης των επιχειρησιακών προγραμμάτων αναπροσανατολισμό τους κατά προτεραιότητα σε εκείνες τις δράσεις και τα προγράμματα που ανταποκρίνονται περισσότερο στις ανάγκες της χώρας και των πολιτών, δίνοντας έμφαση στα θέματα απασχόλησης και κοινωνικού αποκλεισμού που έχουν οξυνθεί λόγω της μακροχρόνιας ύφεσης και της δημοσιονομικής κρίσης.

Η πιο σημαντική κατά τη γνώμη μας παράμετρος του νέου αναπτυξιακού προτύπου είναι η αντιμετώπιση των παραγόντων που επιδεινώνουν το επιχειρηματικό και το γενικότερο αναπτυξιακό περιβάλλον, είναι θα έλεγε κανείς η ανυπαρξία εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης.

Το ΕΣΠΑ έχουμε φτάσει στο σημείο να θεωρείται η μοναδική ουσιαστικά πηγή ρευστότητας και χρηματοδότησης των επενδύσεων. Εδώ βεβαίως δε φταίνε μόνο οι σκληρές πολιτικές λιτότητας που ακολουθήθηκαν τα τελευταία χρόνια, αλλά και η εύκολη λύση της συνεχούς μείωσης του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων και ιδιαίτερα του εθνικού του σκέλους που συστηματικά ακολουθήθηκε την προηγούμενη περίοδο.

Η αποδυνάμωση του ΠΔΕ μαζί με τους άστοχους αναπτυξιακούς σχεδιασμούς του παρελθόντος που φόρτωσαν με υποχρεώσεις καταβολής της δημόσιας επιχορήγησης στα δημόσια ταμεία και με ανολοκλήρωτες επενδύσεις στον αναπτυξιακό νόμο συνιστούν ένα γόρδιο δεσμό που μόνο με δυναμικές παρεμβάσεις γίνεται.

Στο πλαίσιο αυτό η ενίσχυση των εθνικών πόρων και του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων αποτελεί βασική προτεραιότητα κι αυτή η προτεραιότητα στο βαθμό του εφικτού και βεβαίως δεδομένου του περιοριστικού δημοσιονομικού πλαισίου θα αποτυπωθεί και στον προϋπολογισμό του 2016.

Με αυτή την προτεραιότητα συνδέεται βεβαίως και η ανάγκη για την ανάπτυξη νέων αναπτυξιακών εργαλείων, η ίδρυση λοιπόν της αναπτυξιακής τράπεζας η οποία έχει ήδη προχωρήσει και θα ολοκληρωθεί αμέσως μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, αποτελεί βασική αναπτυξιακή προτεραιότητα για τη χώρα μας.

Συνολικά αν θέλουμε να σχηματοποιήσουμε τις βασικές παρεμβάσεις μας για το επόμενο διάστημα, θα έλεγα ότι αυτές θα πρέπει να κινηθούν σε τρεις βασικούς άξονες. Πρώτον στην αύξηση των δυνατοτήτων χρηματοδότησης της οικονομίας και στην ανάπτυξη νέων εργαλείων υγιούς μόχλευσης των υπαρχόντων πόρων.

Δεύτερον στην παρέμβαση στο παραγωγικό πεδίο με την ενίσχυση της νεοφυούς επιχειρηματικότητας, κοινωνικής οικονομίας και της επιχειρηματικής ανακάλυψης. Και τρίτον με τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου, την αναβάθμιση της προγραμματικής ικανότητας των αναπτυξιακών θεσμών και την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς.

Κεντρική θέση στον δικό μας αναπτυξιακό σχεδιασμό κατέχει η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου στην κατεύθυνση ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας, αλλά με σταθερό πάντα γνώμονα την ταχεία αύξηση της απασχόλησης, την αναβάθμιση της εργασίας και την ενεργό συμμετοχή των εργαζομένων. Όπως και την κατανομή των καρπών της ανάπτυξης με δίκαιο κοινωνικά τρόπο, τη στήριξη των ασθενέστερων και το σεβασμό για το ιστορικό και φυσικό περιβάλλον.

Απόλυτη προτεραιότητα αποτελεί η ανάσχεση της τάσης φυγής στο εξωτερικό του πλέον δυναμικού τμήματος της ελληνικής οικονομίας, των νέων επιστημόνων. Βασική μας προτεραιότητα το επόμενο διάστημα θα πρέπει να είναι η επένδυση στο σημαντικότερο κεφάλαιο που έχει μία οικονομία, στο ανθρώπινο κεφάλαιο.

Η έμφαση σε σχέση αν θέλετε με την τομεακή διάρθρωση των προγραμμάτων και των αναπτυξιακών προτεραιοτήτων θα εστιάσει στην ενίσχυση του αγροτοδιατροφικού τομέα, των φαρμάκων, των νέων τεχνολογιών, των logistics, της βιομηχανίας υλικών, στην περιβαλλοντική βιομηχανία και βεβαίως στον τουρισμό.

Προτεραιότητα επίσης θα δοθεί στην οικολογική διάσταση του σχεδιασμού, προωθώντας την ολοκλήρωση υποδομών στον τομέα του περιβάλλοντος και την τροποποίηση του υποδείγματος παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας κι εδώ τα κίνητρα είναι πολλαπλά.

Ξεκινάμε από την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους της παραγωγής που στην Ελλάδα είναι υψηλό λόγω τιμής και σπατάλης και αφορούν επίσης στη σταδιακή αντικατάσταση των συμβατικών πηγών ενέργειας στην κατεύθυνση ενίσχυσης των ΑΠΕ και των πολιτικών εξοικονόμησης και ενεργειακής αναβάθμισης, που καταλήγουν στη συμβολή της χώρας μας στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Παράλληλα με τις αναπτυξιακές αυτές προτεραιότητες η πραγματικότητα που διαμόρφωσε η κρίση επιβάλλει μέρος του σχεδιασμού να εστιάσει στην αντιμετώπιση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, στη στήριξη των ασθενέστερων ομάδων οι οποίες υπέστησαν και τις μεγαλύτερες θυσίες τα προηγούμενα χρόνια.

Το έλλειμμα του κράτους την προηγούμενη πενταετία καλύφθηκε σε σημαντικό βαθμό από πρωτοβουλίες αλληλεγγύης που γέννησε η ίδια η κοινωνία. Σε αυτές θέλουμε να σταθούμε αρωγός, να καλύψουμε κενά που αυτές αδυνατούν να αντιμετωπίσουν και να τις βοηθήσουμε όπου μπορούμε.

Για το λόγο αυτό θα στηρίξουμε εγχειρήματα κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας, τα οποία επιπροσθέτως θα συμβάλλουν ώστε η κρίση να μετατραπεί σε ευκαιρία αλλαγής του παραγωγικού υποδείγματος από οικονομία συσσώρευσης κέρδους σε οικονομία των αναγκών.

Για μας είναι πολύ σημαντικό οι προτεραιότητες οι οποίες θέτουμε σε πολιτικό επίπεδο να μεταφράζονται και να αποτυπώνονται αν θέλετε και στα προγράμματα τα οποία εξαγγέλλουμε εκπονούμε και υλοποιούμε.

Σε αυτή τη λογική θεωρώ ότι ήδη οι πρώτες προδημοσιεύσεις των νέων προγραμμάτων της περιόδου 2014-2020 τις οποίες έχουμε δημοσιοποιήσει και για τις οποίες οι επίσημες προσκλήσεις θα ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες, δίνουν τα πρώτα δείγματα γραφής αυτών των νέων αναπτυξιακών προτεραιοτήτων.

Σε τίτλους μόνο θα τις αναφέρω, στη συνέχεια της συζήτησης μπορούν και οι αρμόδιοι Ειδικοί Γραμματείς να επεκταθούν και να αναφερθούν πιο αναλυτικά σε αυτές.

Έχουμε ήδη λοιπόν εξαγγείλει την πρόσκληση για τον τουρισμό για την ενίσχυση υφιστάμενων μικρομεσαίων επιχειρήσεων τουρισμού για την ανάπτυξη και αναβάθμιση των υποδομών τους και των υπηρεσιών τους, με αυτή την πρόσκληση όπως και με άλλες αντίστοιχες που θα ακολουθήσουν στο μέλλον θέλουμε να στρέψουμε τον πολύ σημαντικό αυτό κλάδο της ελληνικής οικονομίας προς μορφές ήπιας τουριστικής ανάπτυξης που θα βρίσκονται αν θέλετε στον αντίποδα του σημερινού μοντέλου του μαζικού τουρισμού.

Έχουμε παρουσιάσει επίσης δράση ενίσχυσης της νεοφυούς επιχειρηματικότητας που συνδέεται άμεσα με την απασχόληση και βεβαίως απαντάει και σε μια από τις βασικές προτεραιότητες τις οποίες ανέφερα πριν για την ενίσχυση νέων επιστημόνων και νέων επαγγελματιών που αποτελούν βασική στόχευση της νέας προγραμματικής περιόδου.

Μία τρίτη δράση αφορά σε πτυχιούχους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης συναφείς με την προηγούμενη την οποία μόλις ανέφερα και έρχεται να ικανοποιήσει τους ίδιους αναπτυξιακούς στόχους. Μία ακόμη τέταρτη δράση προδημοσίευσης από το πρόγραμμα ΕΠΑΝΕΚ, το πρόγραμμα ανταγωνιστικότητας και επιχειρηματικότητας, αφορά στην αναβάθμιση πολύ μικρών και μικρών υφιστάμενων επιχειρήσεων, με τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων τους και την επέκτασή τους σε νέες αγορές, στους οκτώ βασικούς στρατηγικούς τομείς του Ε.Π. ΕΠΑΝΕΚ τους οποίους ανέφερα και προηγουμένως και τους οποίους όλοι γνωρίζετε.

Επίσης είναι πολλή σημαντική η δράση την οποία ανακοινώσαμε την προηγούμενη εβδομάδα και η οποία προετοιμάστηκε σε συνεργασία με το Υπουργείο Εργασίας και με τον ΟΑΕΔ και η οποία αφορά στην στήριξη της απασχόλησης και την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων. Μια δράση συνολικού προϋπολογισμού 57 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία έχει κάποια πολύ σημαντικά καινοτομικά χαρακτηριστικά και στην οποία αποτυπώνεται ο στόχος μας για ενδογενή σύνδεση της απασχόλησης με τις άλλες πολιτικές ενίσχυσης του επιχειρείν. Στόχος, ο οποίος φιλοδοξούμε στη νέα προγραμματική περίοδο να αποτελέσει οριζόντιο χαρακτηριστικό όλων των προγραμμάτων του νέου ΕΣΠΑ.

Κλείνοντας θα πρέπει να τονιστεί ο αναπτυξιακός σχεδιασμός για να είναι αποτελεσματικός θα πρέπει να λειτουργεί με διαφάνεια και όχι με όρους πελατειακής σκοπιμότητας. Απαιτείται ουσιαστικός εκδημοκρατισμός των εμπλεκόμενων θεσμών και διαδικασιών με αναβάθμιση του τελικού ρόλου του κεντρικού κράτους αλλά και των Διευθύνσεων Προγραμματισμού των Περιφερειών, με ενίσχυση των Επιτροπών Παρακολούθησης, ενεργοποίηση δομών ανοιχτού διαλόγου με τους πολίτες και ανάπτυξης περιφερειακών θεσμών διαβούλευσης και συμμετοχής κοινωνικών Οργανώσεων, τοπικών Κινημάτων και κοινωνικών εταίρων στο πλαίσιο ανασυγκρότησης της κοινωνικής και της παραγωγικής δομής.

Με καθιέρωση επαρκούς χρόνου προδημοσίευσης δράσεων κρατικών ενισχύσεων, με υλοποίηση προγραμμάτων σε κύκλους και διεύρυνση των κατηγοριών επιλέξιμων επιχειρήσεων σε αυτές. Με επανασχεδιασμό των ειδικών κριτηρίων αξιολόγησης και την καθιέρωση θεσμών διαφάνειας και ανοιχτότητας της πληροφορίας. Με αυστηρό έλεγχο όλων των δημοσίων συμβάσεων προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση και δίκαιη αντιμετώπιση όλων των εμπλεκόμενων.

Όλα τα παραπάνω τα οποία μόνο σε τίτλους ανέφερα μόλις προηγουμένως, συνιστούν ένα πλέγμα σημαντικών κατά τη γνώμη μας παρεμβάσεων στις οποίες θα δώσουμε ιδιαίτερη έμφαση το επόμενο διάστημα.

Οι διαθέσιμοι πόροι είναι βεβαίως πεπερασμένοι και δεν επαρκούν για να καλύψουν το σύνολο των οικονομικών κοινωνικών αναγκών ιδιαίτερα στις σημερινές εξαιρετικά πιεστικές δημοσιονομικές συνθήκες. Οι πολιτικές πρωτοβουλίες όμως και οι στοχευμένες αναπτυξιακές παρεμβάσεις με την ποιότητα και την ευστοχία τους, μπορούν και πιστεύουμε ότι θα καταφέρουν να αντισταθμίσουν τη χρηματοδοτική στενότητα και να θέσουν τις βάσεις για την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.

Θα μου επιτρέψετε ως ένα τελευταίο σχόλιο αυτής της εισηγητικής παρένθεσης, να αναφερθώ σε ένα ζήτημα το οποίο ενδεχομένως εκ πρώτης όψεως να μην συναρτάται του περιεχομένου της σημερινής εκδήλωσης, αλλά το οποίο θεωρώ ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό και σε κάθε περίπτωση θα επηρεάσει τη δουλειά μας και τις πολιτικές αλλά και υπηρεσιακές προτεραιότητές μας το επόμενο διάστημα.

Αναφέρομαι βεβαίως στο προσφυγικό. Θεωρώ και αυτό είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να το συζητήσουμε σε ευρωπαϊκό πλέον επίπεδο, ότι δεδομένων των εξελίξεων των τελευταίων μηνών και βεβαίως των τραγικών γεγονότων των τελευταίων ημερών στο Παρίσι στη Γαλλία, δεν έχουμε ως Ευρώπη την πολυτέλεια να αναλωθούμε σε τεχνικές λεπτομέρειες και σε χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Σε αυτές τις εξαιρετικά κρίσιμες και πρωτόγνωρες συνθήκες δεν μπορεί πλέον η Ευρώπη να λειτουργεί με όρους, θα μου επιτρέψετε να πω, businessasusual. Αν θέλουμε να φανούμε πραγματικά αποτελεσματικοί στην αντιμετώπιση αυτής της κρίσης, θα πρέπει να λειτουργήσουμε δημιουργικά και αποφασιστικά.

Η επείγουσα, πιεστική αν θέλετε ιστορικών διαστάσεων αυτή πρόκληση προϋποθέτει την πολιτική, επιχειρησιακή, αλλά κι εκεί που χρειάζεται χρηματοδοτική στήριξη των χωρών εκείνων όπως η Ελλάδα που σηκώνει το μεγαλύτερο βάρος αντιμετώπισης αυτού του ζητήματος και καλούνται ουσιαστικά να υλοποιήσουν προγράμματα δημιουργίας υποδομών υποδοχής, κοινωνικής ένταξης και συνοχής, όχι αποκλειστικά για τις ίδιες αλλά για το σύνολο της Ευρώπης.

Δεν μπορεί αυτή η προτεραιότητα να βρει ως εμπόδιο κανονιστικούς ή άλλους περιορισμούς. Χρειάζεται τολμηρές αποφάσεις που θα αποδείξουν έμπρακτα ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να εμπνέεται από τις αρχές της αλληλεγγύης και της κοινωνικής συνοχής και θα αποτρέψουν την ενδυνάμωση μισαλλόδοξων φωνών που απειλούν να μας γυρίσουν πίσω στις πιο σκοτεινές σελίδες της ευρωπαϊκής ιστορίας.

Σας ευχαριστώ.

Ομιλία Υφυπ. Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού Αλ. Χαρίτση στο ICT Forum

charitsis-ict-forumΤο Greek ICT Forum αποτελεί μια καλή ευκαιρία να ανταλλάξουμε απόψεις για τις στρατηγικές ανάπτυξης του τομέα πληροφορικής και επικοινωνιών με πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα για την οικονομία και την κοινωνία, που είναι και ο βασικός στόχος στο σχεδιασμού του νέου ΕΣΠΑ. Στόχος μας είναι να  αποφύγουμε τα λάθη του παρελθόντος όπου μεγάλα ποσά δαπανήθηκαν σε έργα χωρίς τα αναμενόμενα αποτέλεσμα. Είναι κοινός τόπος ότι χρειάζεται ένα σταθερό θεσμικό πλαίσιο που να ευνοεί τις επενδύσεις και να δημιουργεί ένα σίγουρο περιβάλλον, στηριγμένο σε μια ολοκληρωμένη στρατηγική ψηφιακής ανάπτυξης.

Η ανάπτυξη των υποδομών Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών -παράλληλα με τις υποδομές μεταφορών- είναι απολύτως απαραίτητη για την αύξηση της παραγωγικότητας όλων των κλάδων της οικονομίας.

Ξεπερνάμε τις αδυναμίες του παρελθόντος στην πορεία υλοποίησης της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου και αξιοποιούμε όλες τις νέες χρηματοδοτικές δυνατότητες προκειμένου να υπάρξει ώθηση επενδυτικών πόρων και στον τομέα της ψηφιακής σύγκλισης ξεκινώντας το νέο ΕΣΠΑ. Σχεδιάζουμε κινήσεις οι οποίες μπορούν να αναδείξουν επιχειρηματικά εγχειρήματα στον τομέα, με εξωστρεφή προσανατολισμό, που δίνουν πνοή στην ελληνική οικονομία, διευκολύνοντας παράλληλα τον σχηματισμό και την ενίσχυση της νεανικής και νέας επιχειρηματικότητας, της κοινωνικής οικονομίας και φυσικά των επιχειρήσεων πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών.

Κλείσιμο τρέχουσας περιόδου ΕΣΠΑ (2007 – 2013)

Όπως ξέρετε η τρέχουσα περίοδος του ΕΣΠΑ ολοκληρώνεται στις 31/12/2015 ως προς την επιλεξιμότητα της κοινοτικής συμμετοχής. Στόχος μας είναι, αξιοποιώντας όλες τις διαθέσιμες πηγές ρευστότητας που έχουν ενισχυθεί σημαντικά το τελευταίο διάστημα, να μεγιστοποιήσουμε την πραγματοποίηση δαπανών και την εκταμίευση πόρων ώστε να επιτύχουμε το ομαλό κλείσιμο των προγραμμάτων. Οι υπηρεσίες μας εργάζονται πυρετωδώς για να μην παρακωλυθεί η πληρωμή κανενός έργου. Από την πλευρά μας, θα προχωρήσουμε σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την διευκόλυνση των δικαιούχων, όπως πράξαμε πολύ πρόσφατα με το Ict4growth στο οποίο δόθηκε παράταση της δράσης μέχρι το τέλος του έτους.

Τους τελευταίους μήνες προχωρήσαμε σε εξυγίανση του ιδιαιτέρως προβληματικού προγράμματος της Ψηφιακής Σύγκλισης, σχεδιάζοντας τη μεταφορά όσων έργων κρίνονταν αναγκαίο στο καινούριο ΕΣΠΑ 2014 – 2020 και  απεντάσσοντας έργα που δεν είχαν ξεκινήσει ακόμα.

Παράλληλα, παραμένουν στο σχεδιασμό μας τα μεγάλα έργα της τρέχουσας περιόδου, όπως το “Ψηφιακό Σχολείο” και το “Σύζευξις ΙΙ”, τα οποία σκοπεύουμε να ολοκληρώσουμε επανασχεδιάζοντάς τα  και φέρνοντάς τα σε πιο ρεαλιστικές διαστάσεις για να συμβαδίζουν με τις τρέχουσες ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας.

Σχεδιασμός επόμενης περιόδου ΕΣΠΑ (2014 - 2020)

Θα ξεκινήσω με τη βασική μας προτεραιότητα που είναι η άρση των αιρεσιμοτήτων και των αυτοδεσμεύσεων ώστε να μπορούν να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατό οι εκταμιεύσεις για έργα Πληροφορικής και Επικοινωνιών της επόμενης περιόδου. Συγκεκριμένα, εκπληρώθηκε (και επισήμως πλέον από χθες, 03/11) η αιρεσιμότητα 2.2 που αφορούσε στην “Υποδομή δικτύων νέας γενιάς” που ήταν απαραίτητη για να ξεκινήσουν έργα στο χώρο των τηλεπικοινωνιών.

Εκπονήθηκαν επίσης οι περιφερειακές και η εθνική RIS (οι στρατηγικές για την έξυπνη εξειδίκευση). Η κάλυψη της συγκεκριμένης αιρεσιμότητας δεν αποτελεί για μας απλώς μια τυπική εκπλήρωση κάποιου προαπαιτούμενου για την ενεργοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων. Οι στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης αποτελούν  ευκαιρία για μια διαφορετική διαδρομή ανάπτυξης και ένα πλαίσιο για την αντιμετώπιση διαρθρωτικών αδυναμιών της ελληνικής οικονομίας. Ακόμα, οι στρατηγικές RIS μπορούν να ενδυναμώσουν τις τάσεις περιφερειακής αποκέντρωσης με τη σημασία που αποδίδουν στην από τα κάτω διαμόρφωση των στρατηγικών. Η πολιτική μας στο χώρο της έρευνας και η σύνδεση της έρευνας με την παραγωγική διαδικασία αποκτά πλέον συγκεκριμένο σχεδιασμό και όλα τα σχετιζόμενα έργα θα εκπονούνται και θα υλοποιούνται στο πλαίσιο αυτής της ενιαίας στρατηγικής.

Ακριβώς με την ανάγκη υλοποίησης ενός στρατηγικού σχεδίου για τις ΤΠΕ συνδέεται και η πρωτοβουλία μας που αφορά στη βελτίωση της διοίκησης των έργων πληροφορικής και ηλεκτρονικής διακυβέρνησης η οποία έχει προκύψει ακριβώς λόγω της αναποτελεσματικότητας με την οποία γινόταν η διαχείριση των ΤΠΕ, στο ΕΣΠΑ, έως σήμερα. Μέσα στις επόμενες μέρες, στο πλαίσιο υλοποίησης της αιρεσιμότητας 2.1 του νέου ΕΣΠΑ, θεσμοθετείται η γενική γραμματεία που θα είναι αρμόδια για τη χάραξη και το συντονισμό της Εθνικής Ψηφιακής Πολιτικής. Ο φορέας αυτός είναι πάγιο αίτημα του χώρου της πληροφορικής για χρόνια. Με τον τρόπο αυτό θα υπάρχει μια κεντρική δομή λήψης αποφάσεων για τα έργα πληροφορικής του δημοσίου. Θα σταματήσει να παρατηρείται το φαινόμενο κάθε φορέας να προκηρύσσει έργα χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις γενικότερες ανάγκες του κράτους. Θα υπάρχει πλέον κεντρικός σχεδιασμός και κάθε έργο θα εντάσσεται στο συνολικότερο σχέδιο για την αναβάθμιση των υπηρεσιών του δημοσίου.

Μια ακόμα βασική μας προτεραιότητα είναι να καταστήσουμε το νέο ΕΣΠΑ ανοιχτό για παρακολούθηση από όλους τους πολίτες, σε όλα τα στάδια, από τις προδημοσιεύσεις προσκλήσεων μέχρι τις τελικές πληρωμές των έργων. Επιθυμία μας βέβαια είναι η επικοινωνία αυτή να μην είναι μονομερής αλλά αμφίδρομη. Είμαστε ανοιχτοί σε ιδέες και προτάσεις για την αξιοποίηση του καινούριου ΕΣΠΑ από όλους, είτε ανήκουν στην αγορά, είτε στην ακαδημαϊκή κοινότητα είτε στην κοινωνία των πολιτών. Δεν αποκλείουμε κανέναν και κινούμαστε με πλήρη διαφάνεια.

Επιπλέον, αποτελεί συμβατική αλλά και πολιτική υποχρέωση μας η παροχή προς την κοινωνία όλων των δεδομένων που παράγονται από έργα ΕΣΠΑ. Σκοπεύουμε να τηρήσουμε κατά γράμμα τη δέσμευση αυτή και επιπλέον να ανοίξουμε τα δεδομένα του Δημοσίου προς τους πολίτες, αλλά και προς κάθε επιχειρηματικό εγχείρημα θα ήθελε να τα αξιοποιήσει για την παραγωγή νέων προϊόντων και εφαρμογών. Μοναδική προϋπόθεση που τίθεται είναι τα παραγόμενα δεδομένα να είναι επίσης ανοιχτά. Πιστεύουμε ότι τα δημόσια δεδομένα μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη νέων εργαλείων που θα παρέχουν σημαντικές υπηρεσίες στους πολίτες.

Η απλοποίηση των διαδικασιών και ο έλεγχος της υλοποίησης είναι το επόμενο ζήτημα που μας απασχολεί. Επιδιώκουμε να ελαχιστοποιήσουμε τα βήματα που απαιτούνται στη διαδικασία διαχείρισης των έργων στο νέο ΕΣΠΑ και σε αυτό το στόχο θεωρούμε πολύτιμη τη συνεισφορά όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Γνωρίζουμε ότι το κόστος υποβολής αιτήσεων είναι σημαντικό και θα επιδιώξουμε να το ελαχιστοποιήσουμε. Ταυτόχρονα, όλοι οι φορείς υλοποίησης έργων, δημόσιοι και ιδιωτικοί, όπως και τα ίδια τα έργα θα αξιολογούνται ως προς το αποτέλεσμα που τελικά παράγουν. Η αξιολόγηση αυτή θα βαρύνει στην ανάληψη επόμενων έργων.

Όπως επανειλημμένα έχουμε τονίσει, απόλυτη προτεραιότητά μας αποτελεί η ενίσχυση των νέων και συγκεκριμένα η ανάσχεση της τάσης φυγής στο εξωτερικό του πλέον δυναμικού τμήματος της οικονομίας, των νέων επιστημόνων. Η έμφαση αυτή είναι σαφής και στις δραστηριότητες που τώρα ξεκινάνε, οι οποίες περιλαμβάνουν δράση ανάπτυξης της νεοφυούς επιχειρηματικότητας, προϋπολογισμού 120 εκατ. ευρώ, μεγάλο μέρος των οποίων θα κατευθυνθεί στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών.

Μια ακόμα πτυχή αυτής της προσπάθειας είναι η συνεργασία μεταξύ επιχειρήσεων και ακαδημαϊκής και ερευνητικής κοινότητας. Υπάρχει άριστα εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό που είναι με το ένα πόδι στο εξωτερικό. Σκοπός μας είναι όχι μόνο να τους κρατήσουμε εδώ, αλλά και να αντιστρέψουμε το brain drain, να δώσουμε ευκαιρία σε αυτό το πολύ δυναμικό κομμάτι της κοινωνίας να δραστηριοποιηθεί εδώ. Για το λόγο αυτό θέλουμε να αυξηθούν οι συνέργειες μεταξύ αγοράς και ακαδημαϊκής κοινότητας για να μπορέσουν να ωφεληθούν οι υπάρχουσες επιχειρήσεις αλλά και να ξεπηδήσουν καινούρια, δυναμικά, καινοτόμα και κυρίως εξωστρεφή εγχειρήματα, τόσο από την ιδιωτική πρωτοβουλία όσο και από τον ολοένα και διευρυνόμενο χώρο της κοινωνικής επιχειρηματικότητας.

Κλείνοντας, θα ήθελα να τονίσω ότι προσβλέπουμε στη συνεργασία όλων των φορέων του κλάδου στη συλλογική προσπάθεια για την καλύτερη δυνατή  αξιοποίηση του καινούριου ΕΣΠΑ. Στόχος μας είναι να επωφεληθούν από τα κονδύλια των διαρθρωτικών ταμείων όσο το δυνατό περισσότερες επιχειρήσεις νέων τεχνολογιών που θα παράγουν ουσιαστικό έργο για την αναβάθμιση των ψηφιακών υποδομών της χώρας και των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης του Δημοσίου, δημιουργώντας παράλληλα τεχνογνωσία που θα δημιουργήσει πολλαπλασιαστικά οφέλη και θα ενισχύσει την εξωστρέφεια της ελληνικής οικονομίας.

από το Γραφείο Τύπου



banner-nen

banner2e1



ombudsmangr

ombudsman

 diavgeia b banner



sms
paratirititio-timwn